Viši sud u Podgorici pravosnažno je potvrdio presudu protiv novinarke „Vijesti” Ane Komatine i kompanije „Dejli pres”, kojom je utvrđeno da su objavljivanjem dva teksta o doktoru Nikoli Fatiću, specijalisti vaskularne hirurgije, povrijedili njegovo pravo na čast i ugled.

Presudom Gž. br. 378/23, donijetom 8. oktobra 2026. godine, odbijene su žalbe obje strane i potvrđena odluka Osnovnog suda u Podgorici od 11. novembra 2022. godine. Odluku je donijelo vijeće kojim je predsjedavala sudija Sonja Drašković, uz sudije Anu Bećanović i Milenu Matović.

Time je okončan višegodišnji spor u kojem je Fatić zatražio sudsku zaštitu zbog načina na koji je portal „Vijesti” izvještavao o njegovom profesionalnom radu i dešavanjima u Kliničkom centru Crne Gore.

Pravosnažna presuda predstavlja ozbiljnu potvrdu da medijsko izvještavanje o ljekaru, čak i kada postoji nesporan javni interes, ne oslobađa redakciju obaveze da provjeri činjenice i odgovorno predstavi informacije koje mogu trajno narušiti nečiju profesionalnu reputaciju.

Dva teksta moraju biti uklonjena, „Vijesti” i „Dan” da objave presudu

Sud je potvrdio obavezu Ane Komatine i kompanije „Dejli pres” da Fatiću solidarno isplate 2.000 eura na ime naknade nematerijalne štete zbog povrede prava ličnosti, odnosno prava na čast i ugled, sa zakonskom zateznom kamatom od 11. novembra 2022. godine do konačne isplate.

Istovremeno je potvrđeno da sa internet portala „Vijesti” moraju biti uklonjeni tekstovi:

„Fatić suspendovan u KCCG: Slao pod nož mimo pravila”, objavljen 16. marta 2018. godine;

„Ljekari odbili da rade sa Fatićem”, objavljen 21. marta 2018. godine.

Tuženi su obavezani i da o sopstvenom trošku objave uvod i izreku pravosnažne presude u dnevnim novinama „Vijesti” i „Dan”, u roku od 15 dana od pravosnažnosti, kao i da Fatiću nadoknade dosuđene troškove prvostepenog postupka.

Ovaj dio sudske odluke ima posebnu težinu jer se ne završava samo novčanom naknadom. Uklanjanjem dva teksta sudska zaštita obuhvata i posljedice njihovog daljeg prisustva na internetu, dok je objavljivanjem presude predviđeno da javnost bude obaviještena o ishodu postupka.

Sud o tekstu „Slao pod nož mimo pravila”: Neprovjerene informacije predstavljene kao činjenice

Jedan od najznačajnijih djelova obrazloženja odnosi se na tekst u kojem su „Vijesti” Fatićev rad predstavile kroz tvrdnje o navodnom nepoštovanju medicinskih pravila i postupanju prema pacijentima.

Sud je prihvatio zaključak da takav način izvještavanja nije bio u skladu sa standardima dobre vjere i odgovornog novinarstva.

Posebno je ukazano na to da činjenica da je novinarka prije objavljivanja kontaktirala Fatića i Klinički centar ne može sama po sebi predstavljati dokaz profesionalnog postupanja, ukoliko se objavljene informacije zasnivaju na nepouzdanim ili neadekvatno provjerenim izvorima.

U obrazloženju je navedeno da su informacije dobijene od nezvaničnih izvora, dok je način njihovog predstavljanja, posebno u vezi sa naslovom, stvarao sliku o ljekaru koji ne poštuje pravila profesije i pacijente podvrgava neopravdanim ili neuobičajenim medicinskim postupcima.

Sud je ocijenio da je takav pristup dovodio javnost u zabludu.

To je suštinski nalaz koji je redakcija „Vijesti” dužna da uzme u obzir, jer nije dovoljno pozvati se na postojanje disciplinskog postupka ili na informacije dobijene od neimenovanih izvora da bi se javnosti, kao utvrđena činjenica, predstavila slika o profesionalnoj neodgovornosti ljekara.

Posebno kada je riječ o vaskularnom hirurgu, čiji ugled neposredno utiče na povjerenje pacijenata, granica između opravdanog kritičkog izvještavanja i nanošenja reputacione štete mora biti jasno povučena.

Dopis iz 2021. nije mogao da opravda tekst objavljen 2018. godine

Još upečatljiviji dio presude odnosi se na tekst „Ljekari odbili da rade sa Fatićem”.

U sudskom postupku razmatran je dopis od 12. maja 2021. godine koji je potpisalo 27 ljekara Kliničkog centra Crne Gore. U njemu su se ljekari izjašnjavali povodom mogućnosti Fatićevog povratka na radno mjesto, odnosno povodom sudskog postupka kojim je osporavao prestanak radnog odnosa.

Međutim, sporni tekst „Vijesti” objavljen je 21. marta 2018. godine, više od tri godine prije nastanka tog dokumenta.

Sud je posebno ukazao da nije utvrđeno da je u vrijeme objavljivanja teksta postojao dopis 23 ljekara koji odbijaju da rade sa Fatićem, niti da je takav dokument bio u posjedu novinarke ili Kliničkog centra.

U presudi je navedeno i da je Klinički centar, povodom tog pitanja, potvrdio da nije raspolagao takvim dopisom.

Dakle, dokument iz maja 2021. godine, na koji su se tuženi pozivali, nije mogao biti dokaz istinitosti tvrdnje koju su „Vijesti” plasirale u martu 2018. godine.

Ovo je jedan od najozbiljnijih nalaza u cjelokupnom postupku, jer otkriva suštinski problem u dokazivanju medijskih tvrdnji: naknadno pribavljena izjašnjenja ljekara ne dokazuju da je tri godine ranije postojala identična situacija, niti da je redakcija u trenutku objavljivanja raspolagala pouzdanim činjenicama.

Viši sud je prihvatio ocjenu prvostepenog suda i potvrdio da je i ovim tekstom povrijeđeno Fatićevo pravo na čast i ugled.

Prethodno su poništene i odluke o prestanku radnog odnosa

Posebnu dimenziju čitavom slučaju daju raniji sudski postupci u kojima su osporavane disciplinske i radnopravne odluke Kliničkog centra Crne Gore.

U obrazloženju presude Višeg suda navedeno je da su odluke Kliničkog centra od 12. i 21. juna 2018. godine, kojima je Fatiću prestao radni odnos, poništene pravosnažnom presudom Osnovnog suda u Danilovgradu P. br. 522/18 od 17. juna 2021. godine.

Takođe je navedena presuda Osnovnog suda u Danilovgradu P. br. 1768/22 od 8. juna 2022. godine, prema kojoj je Klinički centar priznao nezakonitost Fatićeve suspenzije.

Ove činjenice pokazuju da su postupci koji su bili predmet intenzivnog medijskog izvještavanja imali i drugačiji sudski epilog od onoga koji se mogao naslutiti iz pojedinih naslova objavljenih 2018. godine.

Istovremeno, Viši sud je napravio pravno važnu razliku u odnosu na treći tekst „Vijesti”, pod naslovom „Fatić dobio otkaz u KCCG: Vrijeđao i prijetio kolegama, narušio protokol ustanove”, objavljen 27. jula 2018. godine.

Za taj tekst nije utvrđena povreda prava na čast i ugled koja bi opravdala njegovo uklanjanje, jer su u vrijeme objavljivanja postojale odluke o prestanku radnog odnosa, koje su naknadno poništene.

Iako je Fatić ukazivao da je tekst sadržao i navode koje je osporavao, sud nije prihvatio njegov zahtjev u tom dijelu.

Upravo ovo razlikovanje potvrđuje da presuda nije rezultat automatskog davanja prednosti ličnim interesima tužioca nad slobodom medija, već pojedinačnog ispitivanja okolnosti svake objave.

Javni interes nije dozvola za narušavanje profesionalnog ugleda

Viši sud se detaljno bavio i pitanjem da li Nikola Fatić, kao ljekar i osoba o čijem radu postoji interesovanje javnosti, mora trpjeti širu medijsku kritiku.

Sud je prihvatio da Fatić u konkretnom slučaju ima status javne ličnosti, imajući u vidu njegov profesionalni položaj, rad u najvećoj javnoj zdravstvenoj ustanovi u Crnoj Gori, medicinska dostignuća i učešće u raspravama od javnog interesa.

U presudi se pominju i njegovi profesionalni rezultati, obrazovanje, stručna usavršavanja, naučni rad i angažovanje u oblasti vaskularne hirurgije, kao okolnosti zbog kojih je njegov rad bio predmet opravdanog interesovanja javnosti.

Međutim, taj status nije oslobađao novinarku i izdavača odgovornosti za objavljene informacije.

Sud je primjenjivao standarde Evropskog suda za ljudska prava, posebno u pogledu ravnoteže između slobode izražavanja iz člana 10 Evropske konvencije i zaštite privatnog života i ugleda iz člana 8 iste konvencije.

Prema ocjeni suda, u slučaju dva sporna teksta ta ravnoteža bila je narušena na štetu Fatića.

U obrazloženju je naglašen značaj dobre vjere, novinarske etike, pouzdanosti činjenične osnove i načina na koji medij predstavlja informacije javnosti.

To praktično znači da pravo medija da kritički izvještava o ljekaru nije sporno, ali da se sloboda izražavanja ne može koristiti kao opravdanje za neprovjerene tvrdnje koje narušavaju nečiju čast i profesionalnu reputaciju.

Višegodišnji sudski spor razotkrio slabosti u izvještavanju „Vijesti”

Posebno je značajno što su tuženi tokom postupka osporavali odgovornost, tvrdeći da su postupali u skladu sa pravilima novinarske profesije, da su informacije bile od javnog značaja i da su za njih postojali izvori.

Pozivali su se i na slobodu izražavanja, praksu Evropskog suda za ljudska prava i pravo na informisanje.

Viši sud, međutim, nije prihvatio njihove žalbene navode.

Naprotiv, potvrdio je ocjenu da u pogledu dva sporna teksta postoje pravni i činjenični osnovi za odgovornost zbog povrede Fatićevog ugleda.

Sud nije prihvatio ni argumente kojima je osporavana obaveza uklanjanja tekstova sa portala, iako su tuženi ukazivali na pravo javnosti da pristupa ranije objavljenim informacijama, kao i na specifičnosti sudske prakse u pogledu takozvanog prava na zaborav.

Na taj način pravosnažna presuda potvrđuje da medij ne može trajno zadržati sporni sadržaj na internetu samo pozivanjem na arhivski karakter objavljenog materijala, ukoliko je sud utvrdio da su konkretnim tekstovima nezakonito povrijeđena prava ličnosti.

Za „Vijesti”, čije su objave godinama bile dostupne javnosti, ovo predstavlja ozbiljnu profesionalnu opomenu.

Redakcija koja insistira na odgovornosti javnih funkcionera i institucija mora isti standard odgovornosti prihvatiti i za sopstveno izvještavanje. Sud je u ovom slučaju utvrdio da u dva teksta taj standard nije ispunjen.

Sudska zaštita ugleda ljekara

Za dr Nikolu Fatića pravosnažna presuda predstavlja značajnu pravnu satisfakciju poslije višegodišnjeg osporavanja njegovog profesionalnog postupanja u javnosti.

Njegova karijera, kako je konstatovano i u sudskom postupku, obilježena je stručnim usavršavanjem, naučnim radom i dostignućima u oblasti vaskularne hirurgije. U spisima se navode njegov status jednog od najmlađih doktora medicinskih nauka iz ove oblasti u Crnoj Gori, kao i postdoktorsko usavršavanje u Londonu.

Upravo zato optužbe koje se odnose na način liječenja pacijenata, poštovanje medicinskih pravila i odnose sa kolegama mogu imati posebno teške posljedice po profesionalni položaj ljekara.

Presuda ne znači da je Fatić bio izuzet od javne kritike, niti da su svi medijski navodi o njemu proglašeni neistinitim. Ona, međutim, nedvosmisleno potvrđuje da su dva konkretna teksta „Vijesti” predstavljala nedopuštenu povredu njegove časti i ugleda i da za to postoji sudski utvrđena odgovornost novinarke i izdavača.

Poslije osam godina od objavljivanja spornih tekstova, sudski postupak je okončan odlukom koja obavezuje „Vijesti” da uklone dva teksta, nadoknade pričinjenu nematerijalnu štetu i objave sudsku presudu.

Tako je dr Nikola Fatić, nakon višegodišnje pravne borbe, dobio pravosnažnu sudsku potvrdu da je njegovo profesionalno dostojanstvo bilo nezakonito povrijeđeno. Za „Vijesti” ostaje presuda koja jasno pokazuje gdje prestaje opravdano interesovanje javnosti, a počinje odgovornost medija za neprovjerene i obmanjujuće informacije.