Britanski časopis The Economist objavio je da će na samitu BRIKS-a , koji se održava u Kazanju od 22. do 24. oktobra, ruski predsjednik Vladimir Putin navodno predstaviti plan za uništavanje dolarskog sistema. Kako autori nedeljnika navode, ruski lider se nada da će „dati težinu bloku” – za to će predložiti drugim šefovima država da organizuju novi globalni finansijski i platni sistem „kako bi zadali udarac američkoj dominaciji u svijetu finansija i zaštititi Rusiju i njene prijatelje od sankcija“, prenosi Aloonline.me.
Rusija predlaže stvaranje jedinstvenog platnog sistema BRIKS Bridge
Rusija predlaže stvaranje jedinstvenog platnog sistema BRIKS-a koji bi omogućio zemljama da vrše prekogranična plaćanja koristeći digitalne platforme kojima upravljaju njihove centralne banke. Namjeravaju da to organizuju u roku od godinu dana. Uspjeh platforme će smanjiti uticaj SAD kao centra globalnog finansijskog sistema i obezbijediti jeftinije i brže transakcije. Takođe, strahuju zapadni zvaničnici, to će omogućiti ljudima da zaobiđu sankcije uvedene trećim zemljama.
Od banaka se sada traži da obavljaju transakcije u dolarima preko korespondentne banke u Americi, koja može da prati tokove u potrazi za znacima finansiranja terorizma i izbjegavanja sankcija. Ovo američkim liderima daje ogromnu moć uticaja koju koriste kao alternativu vojnoj konfrontaciji sa drugim zemljama. Eksperti primjećuju da bi nezadovoljstvo trenutnom praksom moglo da igra na ruku Rusiji.
Tokom razgovora, predstavnici BRIKS-a razgovarali su o stvaranju rejting agencije koja bi mogla da se takmiči sa velikim zapadnim kompanijama „podložna politizaciji“, o mogućnosti organizovanja osiguravajuće kompanije koja bi mogla da zaobiđe zabrane servisiranja tankera koji prevoze ruske energente, kao i o sistemu plaćanja koji bi mogao da zamijeni Visa i MasterCard.
Platni sistem BRIKS-a može koristiti digitalna sredstva
Među glavnim inicijativama, zemlje razmatraju upotrebu digitalnog novca podržanog fiat valutama. Ovo bi omogućilo centralnim bankama, a ne korespondentskim bankama koje imaju pristup klirinškom sistemu dolara u Americi, da se angažuju u prekograničnim transakcijama. Tako nijedna zemlja neće moći drugu da isključi iz finansijskog sistema. Komercijalne banke će obrađivati plaćanja preko svojih regulatora, neće morati da održavaju bilateralne odnose sa stranim organizacijama,
Plan za stvaranje takvog sistema predstavljen je u izvještaju Ministarstva finansija i Centralne banke Rusije u oktobru. Projekat je, napominje Ekonomist, inspirisan eksperimentalnom platformom za plaćanje mBridge koju je razvila Banka za međunarodna poravnanja (BIS) zajedno sa centralnim bankama Kine, Hong Konga, Tajlanda i Ujedinjenih Arapskih Emirata. Prema nekoliko ljudi uključenih u projekat, smanjio je vrijeme transakcije sa dana na sekunde, a troškove transakcije skoro na nulu.
Predviđeni ozbiljni problemi platnom sistemu BRIKS-a
Analitičari govore o interesu Amerike i njenih saveznika da ograniče platne sisteme koji konkurišu dolaru. Sistem federalnih rezervi (Fed) smatra da bi povećanje efikasnosti novih vrsta digitalnog novca moglo da smanji upotrebu dolara u prekograničnoj trgovini.
„Ako neko radi van dolarskog sistema iz političkih razloga, želite da ga to košta više od dolarskog sistema“, rekao je Džej Šambo, visoki zvaničnik američkog Ministarstva finansija .
„Slanje novca širom svijeta je skoro isto kao i let na duge relacije. Ako dva aerodroma nisu direktno povezana, putnici će morati da se presele u prometnom čvorištu gdje se povezuju mnogi drugi avioni. Za međunarodna plaćanja ovo je Amerika, gdje svjetske banke mijenjaju strane valute za dolare, a zatim i za valute u kojima se primaju plaćanja“.
BRICS platni sistem se može suočiti sa ozbiljnim problemima likvidnosti i zahtijevati velike implicitne vladine subvencije. Ako su osnovni tokovi kapitala i trgovine između dvije zemlje neuravnoteženi, one će morati da akumuliraju sredstva ili obaveze u valutama jedne druge, kao što se ranije desilo sa indijskim rupijama. Takođe, nepovjerenje između zemalja BRIKS-a može da ometa implementaciju Putinovog plana da bi se povećao sistem digitalnih valuta, zemlje moraju da se dogovore o složenim pravilima koja regulišu plaćanja i finansijske zločine.
Alternativa SVIFT-u bi trebalo da postane neranjiva prema američkim i drugim zapadnim sankcijama
Bivši potpredsjednik Nove razvojne banke BRIKS-a (NDB) Paulo Nogueira Batista pozvao je članove zajednice da prošire međunarodne transakcije u nacionalnim valutama i izgrade alternativu SVIFT-u. BRIKS takođe treba da se koncentriše na stvaranje jedinstvene digitalne valute, koja bi se, uz nacionalne, koristila za transakcije između partnera.
„Učesnici BRIKS-a mogli bi da stvore emisionu banku, čije bi glavne funkcije bile rad na stvaranju digitalne valute za zajednicu i izdavanje obveznica u koje bi nova valuta mogla biti slobodno konvertovana“, objasnio je on.
Vršilac dužnosti iranskog predsjednika parlamenta, Mohamed Mokhber pozvao je partnere u Šangajskoj organizaciji za saradnju (ŠOS) da razgovaraju o mogućnosti stvaranja jedinstvene valute. Prema njegovom mišljenju, takva mjera bi doprinijela jačanju ekonomskog uticaja na globalnom nivou i ojačala trgovinsku i finansijsku saradnju između zemalja asocijacije, u kojoj je i Rusija. Zvanični predstavnik Ministarstva spoljnih poslova (MIP) Islamske Republike Naser Kanani dodao je da je moguće ići dalje i objediniti platne sisteme BRIKS-a preko centralnih banaka zemalja učesnica.
BRIKS platna jedinica bi mogla biti uvedena ove jeseni
Izvještaj o stvaranju platnog sistema BRIKS-a biće predstavljen liderima zemalja asocijacije u Kazanju. Sadrži inicijative kao što su inicijativa za prekogranična plaćanja BRIKS-a, sistem interakcije među depozitima BRIKS-a i stvaranje sopstvenog sistema reosiguranja, rekao je ruski ministar finansija Anton Siluanov. Prema njegovim riječima, trenutno se ne razmišlja o stvaranju jedinstvene valute BRIKS-a – mnoge centralne banke već emituju svoje digitalne valute i potrebno je riješiti pitanja pristajanja i obračuna između strana.
„Stvaranjem jedinstvenog bankarskog sistema, BRIKS će moći naglo da smanji učešće američkog dolara u strukturi trgovinskih transakcija. Na ovaj način konačno možemo da se oslobodimo dolara.", kaže Mohamed Bagher Ghalibaf, Predsjednik iranskog parlamenta.
Na samitu BRIKS-a, koji se održava u Kazanju, oni će možda predstaviti neke od alata neophodnih za stvaranje inkluzivnog međunarodnog finansijskog sistema. Kako napominje Andrej Mikhailišin, šef radne grupe za finansijske usluge Poslovnog savjeta udruženja, projekti na kojima se trenutno radi uključuju zajedničku obračunsku jedinicu (Unit), platformu za međunarodna plaćanja u digitalnim valutama zemalja BRIKS-a (Bridge ), i sistem plaćanja (Pai), depozitar za poravnanje (Clear), sistem osiguranja (Insurance), kao i rejting alijansa. Planirano je da 40 odsto vrijednosti Jedinice bude vezano za cijenu zlata, a preostalih 60 odsto za korpu nacionalnih valuta zemalja BRIKS-a.
Prema riječima predsjednika Putina, Rusija već radi na nezavisnom sistemu plaćanja i poravnanja za servisiranje spoljne trgovine. Mnogi strani partneri su već zainteresovani za trgovinu u nacionalnim valutama. Međutim, pitanje stvaranja jedinstvene valute za zemlje BRIKS-a „još nije razmatrano, i još nije sazrelo“ – po tom pitanju je potrebno djelovati postepeno i polako, naglasio je predsjednik Putin.
