U biblioteci Centra za kulturu u Danilovgradu održana je Vidovdanska tribina „Vjera nas sabira – Vidovdan nas obavezuje”, u organizaciji Pravoslavnog bratstva Svetog Arsenija, na kojoj su o značaju Vidovdana, kosovskom zavjetu i njegovom mjestu u duhovnom, istorijskom i kulturnom pamćenju srpskog naroda govorili istoričar dr Aleksandar Stamatović, književnica Jasna Ivanović i protojerej Željko Ćalić.
Iako je u najavi tribine kao jedan od govornika bio naveden protojerej-stavrofor Slobodan-Boban Jokić, on se nije pojavio na skupu. Prema saznanjima naše redakcije, razlog njegovog odsustva nisu bili privatni razlozi, kako se moglo čuti u pojedinim tumačenjima, već činjenica da nije dobio blagoslov, odnosno dopuštenje svog nadležnog episkopa za učešće na skupu koji su organizovala lica čije su ranije aktivnosti, organizacije i izbor gostiju na sličnim tribinama izazivali ozbiljne polemike u crkvenoj i široj javnosti.
Jokića je, kao iznuđeno rješenje, na tribini zamijenio protojerej Željko Ćalić, sveštenik iz Danilovgrada.
Uprkos tome što je sam organizacioni okvir tribine otvorio više pitanja, centralno i najsadržajnije izlaganje imao je istoričar dr Aleksandar Stamatović. On je, govoreći o Vidovdanu, Kosovu i Metohiji i kosovskom zavjetu, jasno razdvojio duhovno-istorijsku suštinu Vidovdana od pokušaja da se taj veliki datum koristi za unutarsrpske političke obračune.
Stamatović je naglasio da Vidovdan ne može i ne smije biti sredstvo za napade na Beograd, Srbiju ili državno rukovodstvo Srbije, već dan koji obavezuje na sabornost, trezvenost i odgovornost. Posebno je istakao da je Srbija jedina država koja u međunarodnim okvirima vodi institucionalnu borbu za Kosovo i Metohiju i da se o tom pitanju ne može govoriti površno, deklarativno ili sa pozicije političkog komoditeta.
Prema njegovim riječima, Kosovo i Metohija nisu simbolična tema za prigodno patriotisanje, već najteže državno, nacionalno i bezbjednosno pitanje Srbije. Zbog toga je, kako je ukazao, neprihvatljivo da se Srbiji drže lekcije iz sredine u kojoj je zvanična vlast priznala jednostrano proglašenu nezavisnost Kosova, i to protiv osjećanja ogromnog dijela naroda u Crnoj Gori, naročito Srba.
Stamatović je poručio da Podgorica nema moralno pravo da Beogradu prebacuje „nedovoljnu borbu” za Kosovo i Metohiju, jer je upravo Crna Gora priznala takozvano Kosovo. On je podsjetio da Srbija nije priznala nezavisnost Kosova, da ga ne prihvata kao državu i da nastavlja diplomatsku, pravnu i političku borbu za očuvanje južne srpske pokrajine.
U tom kontekstu, Stamatović je upozorio da se ne smije dozvoliti zamjena teza. Problem, kako je naveo, nije u tome što Srbija u izuzetno teškim međunarodnim okolnostima brani Kosovo i Metohiju, već u tome što je Crna Gora priznala secesiju dijela srpske teritorije. Zato bi, prema njegovoj ocjeni, svako ko želi da bude dosljedan morao kritiku da usmjeri ka Podgorici, a ne ka Beogradu.
On je dodao da Srbi u Crnoj Gori imaju puno pravo da od zvanične Podgorice traže preispitivanje i povlačenje odluke o priznanju takozvanog Kosova. To je, kako je istakao, prirodna i principijelna tema kada se u Crnoj Gori govori o Kosovu i Metohiji.
Stamatović je posebno naglasio da Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori mora ostati prostor jedinstva, a ne političkih frakcija i paracrkvenih kampanja. Crkva je, kako je naveo, sačuvala identitet srpskog naroda u Crnoj Gori u vremenima kada institucije to nisu htjele, zbog čega se crkveni i paracrkveni prostori ne smiju koristiti za podjele i političke obračune protiv Srbije.
On je poručio i da se stvarna briga za Kosovo i Metohiju dokazuje djelima, a ne retorikom protiv Beograda. Prema njegovim riječima, ko istinski brine o Kosovu i Metohiji treba da pomogne srpski narod u Gračanici, Štrpcu, Kosovskoj Mitrovici, Velikoj Hoči i drugim sredinama, da podrži institucije Srbije, duhovne i humanitarne veze, škole, manastire i porodice koje žive na Kosovu i Metohiji.
Posebnu pažnju izazvao je završetak Stamatovićevog izlaganja. Prema saznanjima naše redakcije, organizatori tribine, a prije svih medijator Ivan Bulatović, nisu očekivali da će Stamatović svoje obraćanje završiti jasnom porukom koja je suštinski okrenula fokus sa kritike Beograda na odgovornost Podgorice.
„Ako hoćemo vidovdansku istinu, onda ona glasi: Kosovo i Metohija su Srbija, Srbija nije priznala nezavisnost Kosova, a Crna Gora ima istorijsku obavezu da preispita odluku kojom je stala na stranu nepravde”, poručio je Stamatović.
Time je, uprkos spornom organizacionom kontekstu tribine, najsnažnija poruka iz Danilovgrada bila upravo ona koja Vidovdan vraća njegovoj suštini: sabornosti, odgovornosti i jasnom zahtjevu da Crna Gora preispita i povuče priznanje takozvanog Kosova.
Komentari (0)