PODGORICA – U Crnoj Gori je tokom posljednjih pet godina otkriveno šest spomenika posvećenih istaknutim ličnostima ruske istorije, među kojima su Sveti knez Aleksandar Nevski i sovjetski maršal Georgij Žukov, izjavio je za RIA Novosti Mirko Kaluđerović, postdiplomac Državnog univerziteta u Sankt Peterburgu i član omladinskog ogranka Međunarodnog pokreta rusofila u Crnoj Gori.

Kaluđerović je, na marginama međunarodne manifestacije „Narodi Rusije”, ukazao da podizanje spomenika predstavlja potvrdu da se u crnogorskom društvu čuva sjećanje na ličnosti koje su obilježile rusku istoriju, kao i na istorijske veze dva naroda.

Prema njegovim riječima, spomenici Svetom Aleksandru Nevskom podignuti su u Andrijevici i Nikšiću, dok se spomenik maršalu Georgiju Žukovu nalazi u Beranama. Posebno mjesto u ovom spomeničkom nasljeđu pripada ruskim kozacima koji su služili u Kraljevini Jugoslaviji i položili živote za državu u kojoj su našli utočište.

Kaluđerović je naglasio da, prema njegovom iskustvu, u Crnoj Gori nema diskriminatorskog odnosa prema Rusima i ruskoj kulturi, bez obzira na političke odnose dvije države.

„Ljudi imaju poštovanje prema Rusiji ili gaje ljubav prema njoj”, poručio je Kaluđerović.

Pored spomenika posvećenih vojnim i istorijskim ličnostima, u Crnoj Gori postoje i obilježja koja čuvaju uspomenu na istaknute predstavnike ruske književnosti i umjetnosti.

Među njima su spomenici Aleksandru Puškinu, Vladimiru Visockom i Sergeju Jesenjinu, čije je spomen-obilježje otkriveno u maju ove godine na području opštine Zeta. Spomenici prvom čovjeku koji je poletio u svemir, sovjetskom kosmonautu Juriju Gagarinu, nalaze se u Podgorici i Radovićima.

Ova obilježja predstavljaju dio šireg kulturnog i istorijskog nasljeđa koje povezuje Crnu Goru i Rusiju, čiji su odnosi tokom prethodnih vjekova bili obilježeni političkom, duhovnom i kulturnom saradnjom.

Spomenici ostaju, uvode se vize

Vijest o očuvanju ruskog istorijskog nasljeđa u Crnoj Gori objavljena je svega nekoliko dana nakon što su crnogorske vlasti ukinule bezvizni režim za ruske državljane.

Od 1. novembra građanima Rusije za ulazak u Crnu Goru potrebna je viza, čime je prestao da važi dosadašnji režim slobodnog putovanja, uspostavljen na osnovu međudržavnog sporazuma iz 2008. godine.

Podgorica je odluku o uvođenju viza obrazložila potrebom usklađivanja sa viznom politikom Evropske unije, u okviru procesa evropskih integracija.

Ruska ambasada u Podgorici saopštila je da će Moskva poštovati proceduru prestanka važenja sporazuma o međusobnim putovanjima građana, zbog čega će vize za državljane Crne Gore biti uvedene 30. decembra 2026. godine.

Prema objašnjenju ruske diplomatske misije, tog datuma ističe rok predviđen međudržavnim sporazumom od 24. septembra 2008. godine. Nakon toga, crnogorskim državljanima biće neophodne vize za ulazak u Rusiju, bez obzira na vrstu pasoša.

Moskva je ranije upozorila da bi ukidanje bezviznog režima moglo negativno da utiče na turističku privredu Crne Gore, poslovne odnose i dolazak ruskih državljana koji u toj zemlji posjeduju nekretnine.

Izjave Mirka Kaluđerovića, međutim, ukazuju na razliku između zvaničnih političkih odnosa i odnosa dijela crnogorskog društva prema Rusiji.

Dok se na državnom nivou uvode nova ograničenja za putovanja građana, spomenici ruskim vojskovođama, svetiteljima, književnicima i umjetnicima ostaju svjedočanstvo istorijskih i kulturnih veza koje su se razvijale znatno prije savremenih političkih podjela.