Termin „plavetna“ u crnogorskom ustavnom i poetskom nasleđu nije ni nijansa, ni hromatska formula, niti kolorimetrijska odrednica kakvu su joj kasnije nametnuli ideološki inženjeri identiteta. On je, prije svega, jezički i poetski izraz, a ne tehnička instrukcija za proizvodnju tkanine.

Kada je Nikola I Petrović u Ustavu koristio riječ „plavetna“, činio je to kao vladar svoga vremena, ali i kao pjesnik – čovjek jezika, metafore i stila. U srpskom jeziku, kojim je i mislio i pisao, „plavetna“ ne označava nikakvu izdvojenu, posebnu, a kamoli antisrpsku nijansu plave boje. Ona je stilska varijacija, sinonimski registar, riječ koja pripada istoj jezičkoj porodici kao i plava, modra ili azurna.

Međutim, upravo tu riječ su kasnije crnogorski udbaški i ideološki krugovi uzeli kao polugu za falsifikovanje simbolike. Njihov cilj nije bio jezičko tumačenje, već političko odvajanje - da se po svaku cijenu trobojka u Crnoj Gori razlikuje od srpske – ako ne po porijeklu, onda bar po nijansi. Tako je „plavetna“, iz poetske kategorije, nasilno prevedena u fabrički uzorak, u štancovanu boju, u vještačku razliku bez istorijskog utemeljenja.

Decenijama su se tako proizvodile zastave sa izmišljenom „plavetnilom“, sve dok ta linija nije kulminirala u potpunoj simboličkoj prekompoziciji – u crvenoj zastavi kakvu su promovisali Ranko Krivokapić i Radoslav Rotković. Ta zastava nije bila prekid samo sa trobojkom, već i sa čitavim kulturno-istorijskim kontinuitetom Crne Gore kao srpske države.

Posebno je tragično što u tom poduhvatu nije izostala ni „intelektualna“ podrška. Jedan cetinjski hroničar-publicista, kroz svoju knjigu, dao je kvazinaučni legitimitet ovoj zloupotrebi pojma „plavetna“, i to uz blagoslov blaženog pomena Mitropolita Amfilohija. Ta činjenica ostaje bolna tačka, jer pokazuje kako se, čak i unutar Crkve, ponekad podcjenjuje moć simboličke manipulacije i dugoročne štete koju ona nanosi narodu.

Posebno je važno podsjetiti da je upravo pod zastavom Knjaževine Crne Gore, odnosno pod "tradicionalnom trobojkom", podignut tzv. Božićni ustanak. U postreferendumskom inženjeringu identiteta, ta zastava je namjerno „gurnuta“ Srbima u ruke, kako bi se stvorila lažna slika da je riječ o „tuđem“, „velikosrpskom“ simbolu. Logika je bila jednostavna i cinična - Crnogorcima je dodijeljena nova, crvena zastava, a Srbima je ostavljeno da mašu trobojkom od koje su se „pravi“ Crnogorci odrekli.

Na taj način je izvršena dvostruka podvala, Srbima je pripisana zastava koja im je predstavljena kao „odbačena“, a Crnogorcima je nametnut simbol koji sa istorijskom Crnom Gorom ima veze samo po geografskom imenu. Upravo u tome leži suština manipulacije – ne u bojama, već u svjesnom prekidanju istorijske pameti naroda.

Zato je važno jasno reći da „plavetna“ nije dokaz posebnosti, već žrtva zloupotrebe. Ona nije argument protiv srpske trobojke, već svjedočanstvo kako se jedna poetska riječ može pretvoriti u ideološko oružje. Sve drugo je naknadna konstrukcija, osmišljena da narodu zamagli istinu i prekine vezu sa sopstvenim istorijskim identitetom.

A istina je jednostavna, boje su iste, korijen je isti, a sve ostalo je – podmetanje.