Izjava poslanika Pokreta Evropa sad Miodraga Lakovića da „nisu mijenjali vlast da bi određivali krivicu i dijelili pravdu“ na prvi pogled može zvučati kao poziv na institucionalnu stabilnost. Međutim, u kontekstu aktuelnih političkih turbulencija unutar PES-a i sve izraženijih ideoloških i kadrovskih pukotina, ovakvo reagovanje nosi daleko ozbiljniju političku težinu.

Laković je na društvenoj mreži Iks poručio da „svako treba da radi svoj posao u granicama svojih ovlašćenja“, te da se sistem koji je bio „prepun nezakonitih i koruptivnih praksi“ ne smije mijenjati na nezakonit način. Dodao je da su zakoni usklađeni sa pravnom tekovinom Evropske unije, ali da je problem bila njihova primjena, jer institucije „nisu bile slobodne, kvalitetne i profesionalne“.

Naizgled izbalansirana pozicija аli, politički gledano – vrlo precizna poruka.

Ovakvim nastupom Laković šalje signal da postoji struja unutar Pokreta Evropa sad koja se jasno distancira od bilo kakvog „revanšizma“ prema ostacima bivšeg režima, pa čak i od oštrijeg institucionalnog pristupa procesuiranju zloupotreba iz perioda vlasti DPS-a.

To samo po sebi ne bi bilo sporno da unutar PES-a već duže vrijeme ne tinja sukob koncepcija – jedne koja insistira na jasnom diskontinuitetu sa sistemom koji je izgradio DPS, i druge, pragmatičnije, koja je spremna na kompromise, pa i potencijalnu saradnju. Upravo u tom kontekstu treba čitati Lakovićevu izjavu.

Prema saznanjima naše redakcije, Miodrag Laković već duže vrijeme intenzivno ostvaruje kontakte i sastanke sa funkcionerima DPS-a, kako po podgoričkim lokalima, tako i u privatnim objektima. Redakcija je u posjedu fotografija koje to dokumentuju. Iako kontakti sami po sebi ne predstavljaju krivično djelo, u političkom smislu oni otvaraju pitanje da li se priprema teren za novo preslaganje.

Ovo reagovanje može se čitati i kao jasna poruka lideru PES-a i aktuelnom premijeru Milojku Spajiću – da unutar stranke postoji organizovana grupacija spremna da povuče radikalne političke poteze ukoliko procjeni da je to u njenom interesu.

U političkim krugovima sve glasnije se govori o frakciji čiji je Laković neformalni koordinator, a koja ne isključuje mogućnost saradnje sa DPS-om ukoliko bi se odnosi unutar PES-a dodatno zaoštrili.

Time njegova izjava dobija novu dimenziju, jer nije riječ samo o odbrani institucionalizma, već o pozicioniranju za potencijalnu političku prekompoziciju.

Klatno ili povratak starog sistema?

Laković upozorava da „klatno ne smije otići na kontra stranu“. Međutim, u javnosti se sve češće postavlja pitanje – da li upravo dio PES-a, pod izgovorom stabilnosti i evropskog puta, priprema povratak starih političkih obrazaca kroz nove koalicione aranžmane?

Građani koji su podržali promjene 2020. godine očekivali su demontažu sistema koji je decenijama bio opterećen korupcijom i partijskim zarobljavanjem institucija. Svako relativizovanje te činjenice, ma koliko upakovano u pravničku terminologiju, u političkom smislu ne može proći bez posledica.

Jer, ako je sistem bio „prepun nezakonitih i koruptivnih praksi“, kako sam Laković tvrdi, onda je legitimno pitanje – može li se taj sistem mijenjati bez jasnog političkog i institucionalnog suočavanja sa njegovim nosiocima?

Ili je riječ o postepenom uvođenju nove faze saradnje sa onima protiv kojih je, bar deklarativno, vođena politička borba?

Vrijeme će pokazati da li je Lakovićevo reagovanje tek politička korektnost ili prvi javni nagovještaj nove koalicione geometrije.