Kada je krajem prošle godine takozvana „crnogorska porodica iz Berlina“ saopštila da se povlači iz Crne Gore i da će svoj humanitarni i poslovni angažman ubuduće usmjeravati van zemlje, utisak je bio da je jedna zatvorena priča zaista završena. Narodne kuhinje u okviru Mitropolije crnogorsko-primorske, koje su godinama finansijski podržavane iz tog izvora, trebalo je da nastave svoj rad bez medijskih polemika koje su pratile anonimnog donatora i njegove veze u inostranstvu. Međutim, najnovije saopštenje pokazuje da se ništa nije završilo.

Ista porodica sada nastavlja podršku, ali i preko Caritasa Crne Gore, odnosno Karitasa Kotorske biskupije, sa posebnim fokusom na Narodnu kuhinju u Tivtu. Poruku o nastavku finansijske i logističke pomoći lično je prenio poslanik Pokreta Evropa sad Gordan Stojović, nastupajući kao politički posrednik anonimnog donatora koji, uprkos godinama javnog djelovanja, i dalje insistira da ostane bez imena, bez jasne finansijske strukture i bez javne odgovornosti.

Ovde je riječ o sistemu povezivanja. Ista finansijska pozadina ulazi u različite crkvene strukture — pravoslavnu i katoličku — dok kao posrednik nastupa aktivni poslanik, čovjek sa političkom biografijom koja zaslužuje ozbiljna pitanja. Jer javnost ima pravo da zna da li je Gordan Stojović u vrijeme dominacije DPS-a bio dio diplomatske strukture Milana Roćena, kakvu je ulogu imao u jednoj državi Latinske Amerike i da li je tokom tog perioda postojao kontakt sa krugovima bliskim raspopu Miraša Dedeića i njegovoj NVO „CPC“, čije su prekoatlantske misije godinama imale logističku i političku pozadinu upravo njega na terenu.

Ako su to teška pitanja, onda su i okolnosti koje ih otvaraju teške. Jer nije nebitno da li je isti donator, čije ime se u ranijim analizama dovodilo u vezu sa dijasporskim mrežama okupljenim oko Roberta Miletića-Glendža, istovremeno prisutan i u projektima Mitropolije i u strukturi Karitasa, odnosno katoličke crkve u Crnoj Gori. To više nije privatna milostinja, nego postaje mreža uticaja.

Mitropolija crnogorsko-primorska godinama je u javnosti insistirala na principijelnoj distanci od struktura koje su bile politička ili logistička potpora projektu raspopa Dedejića. Danas, međutim, ista donatorska osovina pojavljuje se u saradnji sa katoličkom humanitarnom strukturom, dok politički posrednik dolazi iz kruga ljudi čija je karijera obilježena upravo vremenom DPS-a. I ovo nije teorija zavjere, već javno svjedočenje o doslednosti.

Jer ako jedan anonimni donator finansira osnivanje, adaptaciju i opremanje objekata, nabavku vozila, obezbeđuje sredstva za prvu godinu rada i potom, nakon navodnog povlačenja iz zemlje, nastavlja djelovanje i preko druge konfesionalne strukture u Crnoj Gori, onda se više ne može govoriti o spontanoj humanitarnoj podršci. Tada se mora postaviti pitanje — ko povezuje institucije, u čijem interesu i sa kakvom dugoročnom strategijom?

Anonimnost, koja se brani pravom na privatnost, u ovakvim okolnostima postaje politička kategorija. Kada novac ulazi u crkvene institucije, kada se posreduje preko aktivnih političara i kada se u istoj priči prepliću različite vjerske strukture, dijasporske mreže i ličnosti sa spornim političkim biografijama, onda je transparentnost minimum koji se očekuje.

Pitanje zato nije ko dijeli obroke u Tivtu ili na Cetinju. Pitanje je ko povezuje pravoslavne i katoličke humanitarne strukture preko istog finansijskog kanala i zašto se u tom procesu pojavljuje političar čija prošlost zahtijeva jasne odgovore. Jer kada se institucije povezuju u tišini, a novac putuje bez imena, najglasnije pitanje postaje ono koje niko ne želi da postavi.

A upravo to pitanje danas stoji pred Mitropolijom crnogorsko - primorskom i pred poslanikom koji se predstavlja kao glas jedne anonimne porodice iz Berlina.