U normalnoj državi, pjesma Marka Perkovića Tompsona bi bila muzički otpad sa ideološkim zadahom koncentracionog logora, a funkcioneri bi se stidjeli da uopšte znaju riječi takvih pjesama, a kamoli da ih pjevaju na privatnim dernecima ili još gore, na javnim skupovima ili po televizijama. Ali Crna Gora odavno nije normalna država.

Još je 1941. godine Sekula Drljević, sa nekolicinom svojih pristaša odlučio da bude „za dom spreman“. Udružio se sa Pavelićem, proglasio „nezavisnu Crnu Goru“ pod pokroviteljstvom fašista i krenuo da objašnjava da Crnogorci nisu Srbi. Nije to tada dobro prošlo, a neće ni danas, jer očito je da je ustaštvo postalo mnogo glasno. Istorijski relativizam danas je u Crnoj Gori postao toliko sofisticiran da više ni logori kao Jasenovac nisu dovoljni argument protiv pjevača koji slavi koljače. U savremenom kontekstu, zabrinjavajuće je što se određeni oblici veličanja ustaštva pojavljuju u javnom prostoru.

Istoričar Rastislav V. Petrović u svojoj knjizi "Crnogorske ustaše" sasvim pedantno dokumentuje tu epizodu crnogorske sramote. Opisuje kako je manji broj „elitnih intelektualaca“ odlučio da se svrsta uz ustaški režim, i to ne iz nužde, već iz ideološkog ubjeđenja. Htjeli su „novu Crnu Goru“, onakvu kakva se danas nazire u muzici javnih pijaca, u komentarima po portalima i na njuškama pojedinih javnih funkcionera koji bi radi fotelje i koalicije zapjevali i „Jasenovac i Gradiška Stara“. Knjiga "Crnogorske ustaše" služi kao važan izvor za razumijevanje kompleksnih istorijskih procesa i opominje na opasnosti koje proizlaze iz zaborava i revizionizma.

Ironija je da današnji pjevači ustaških melodija u Crnoj Gori često sebe vide kao najveće borce za „antifašizam“, „slobodu govora“, „ljudska prava“ i njima najomiljeniji prefiks „građansku Crnu Goru“. Ta građanska Crna Gora, dakle, ne bi imala ništa protiv da ustaški pozdrav postane normalna stvar, jer po njima ako može u Hrvatskoj kao članici Evropske unije, što ne bi mogao i u Crnoj Gori koja Uniji teži?

Intelektualni gmazovi iz Podgorice, Cetinja i Nikšića 1941. nisu vidjeli sramotu u tome da se dopadnu Paveliću. Naprotiv, prepoznali su tu šansu kao ulaznicu za ličnu promociju i vlast. A ima li išta jadnije nego kada se neko trudi da bude ustaša, a nije čak ni Hrvat? Danas, potomci tih ideoloških prethodnika nijesu u podrumima, nego u institucijama. Sjede u parlamentu, predaju na fakultetima, nastupaju na javnim televizijama. Ne nose crne košulje, ali nose mentalitet Drljevića i Markovića Štedimlije. Ne pozdravljaju se uzdignutom rukom, ali im oči zasvijetle kad čuju prve akorde Tompsona. Jer, to je ta nova „moderna Crna Gora“, u kojoj je ustašluk postao estetika za jedan dio društva, koji gleda kako da od tuđeg đubreta napravi domaću salatu.

I nije to više slučajan incident, nego dobro osmišljen prepakovani plan sa izgovorom „nacionalnog osvješćenja“ i „otpora srpskom uticaju“. Crnogorske ustaše više nisu podzemlje, one su nadzemlje i nemaju potrebu da se kriju, jer znaju da država ćuti. I zato, kada sledeći put neko zapjeva Tompsona na nekom veselju, ne krivite njega nego državu koja mu je to dozvolila.