Iako smo prethodnog dana najavili finalnu verziju teksta o programu "Evropa sad 2", realnost je da smo bili u šaljivom raspoloženju, s obzirom na obilje materijala koji nam je na raspolaganju u vezi ovog neobjavljenog programa.
Naš cilj je da dodamo argumentaciju i demonstriramo nerealnost sprovođenja još uvek neobjavljenog programa "Evropa sad 2" u periodu od 12 mjeseci, a da se pritom ne izazovu tektonski poremećaji u ekonomskom sistemu Crne Gore.
Suptilne indikacije o vjerovatnom ukidanju doprinosa za penzijsko-invalidsko osiguranje, koje su pojačane površnim kalkulatorom, bile su dovoljan povod za našu analizu penzionih sistema u EU.
Jer želimo svi u EU, zar ne?
Pretpostavljamo da su kreatori slogana "1.000 eura prosečna plata, 600 eura prosečna penzija i puna zaposlenost za godinu dana" uradili isto i proučavali prakse u državama EU.
Uvjereni smo da su pažljivo razmatrali relevantne izvještaje, uključujući "Izveštaj o adekvatnosti penzija za 2021. godinu", koji su sačinili Komitet za socijalnu zaštitu i Evropska komisija. (https://op.europa.eu/.../4ee6cadd-cd83-11eb-ac72...).
Ovaj dokument omogućava uporednu procjenu sposobnosti penzijskih sistema u članicama EU, uzimajući u obzir aktuelne i buduće društvene promjene i izazove.
Uradili smo detaljnu analizu i, naravno, nimalo iznenađujuće – NIJEDNA članica EU ne finansira penzije tako da se 100% sredstava za isplatu penzija crpi pretežno iz prihoda od PDV-a i poreza na dobit, kako to implicira najavljeni model finansiranja programa Evropa sad 2.
Nije zgorega postaviti vrlo jednostavno pitanje: zašto se doprinosi na penzije ne ukinu na nivou u EU, kako se to predlaže krilaticom Evropa sad 2? Time bi se brzo povećale plate i penzije te preko noći riješili mnogi problemi u zemljama EU.
Ovo je posebno pitanje za države koje su mnogo ekonomski snažnije od Crne Gore (Njemačka, Francuska, Holandija...)
Realnost je jednostavna: ovakve reforme nijedna odgovorna država ne sprovodi na brzinu jer znaju da je penzioni sistem dugoročno neodrživ ukoliko bi se preko noći ukinuli izvori finansiranja, kako se to najavljuje kroz program Evropa sad 2.
Da su kreatori (još uvek nepostojećeg) programa ES2 pažljivo proučili ovaj i slične dokumente iz EU, shvatili bi da je reforma penzionog sistema kompleksna i zahtjevna reforma (možda i najkompleksnija reforma u društvu) koja se razvija tokom godina, pa čak i decenija, a koja ne podrazumijeva narušavanje koncepta međugeneracijske solidarnosti.
Autori nepostojećeg programa "Evropa sad 2" trebalo bi da prepoznaju da svaka konstruktivna reforma mora uspostaviti ravnotežu između finansijske održivosti, socijalne ravnoteže i ekonomske stabilnosti.
U suštini, penzioni sistem u Crnoj Gori predstavlja nešto mnogo više od puke ekonomske mehanike ili "protočnog bojlera". On je, u stvari, neka vrsta društvenog ugovora koji se ogleda kroz međugeneracijsku solidarnost i povjerenje među ljudima.
Pametnome dosta.
Stav autora ne održava nužno stavove portala Aloonline.me
