LONDON – Tajna posjeta direktora američke Centralne obavještajne agencije Džona Retklifa Moskvi najvjerovatnije je bila motivisana željom Vašingtona da spriječi dalju eskalaciju ukrajinske krize, jer su Sjedinjene Američke Države svjesne katastrofalnih posljedica mogućeg šireg rata sa Rusijom, piše britanski portal „Anherd”.

Autor teksta, njemački publicista i direktor „Evrointelidžensa” Volfgang Minhau, smatra da Retklif sigurno nije tajno putovao u Moskvu samo kako bi ruskoj strani prenio upozorenje da ne napada neku od članica NATO-a.

„Jasno je da iza toga postoji više od onoga što je objavljeno. Mogu samo da pretpostavim da su okolnosti ovog sastanka mračnije, ozbiljnije i složenije nego što možemo da znamo”, naveo je Minhau.

Šef ruske Spoljne obavještajne službe Sergej Nariškin potvrdio je da je sa Retklifom u Moskvi održao „radni sastanak” na kojem su razmatrana osjetljiva pitanja iz nadležnosti dvije službe. Američki predsjednik Donald Tramp posjetu je nazvao „polurutinskom”, dok ni Moskva ni Vašington nisu zvanično saopštili detalje razgovora. Navodi američkih medija da je direktor CIA upozorio Rusiju da ne napada članice NATO-a takođe nisu zvanično potvrđeni.

Prema ocjeni Minhaua, najvjerovatnije objašnjenje jeste da su dvije strane razgovarale o deeskalaciji, jer bi prerastanje sukoba u Ukrajini u opšti evropski rat predstavljalo ogromnu opasnost za čitav svijet.

Vašington razgovara, Brisel zatvara kanale

„Anherd” ukazuje na oštru razliku između pristupa Vašingtona i evropskih prijestonica. SAD, uprkos sukobu u Ukrajini, održavaju diplomatske i obavještajne kanale sa Moskvom, uključujući razgovore zvaničnika zaduženih za nuklearnu bezbjednost.

Evropska unija je, nasuprot tome, praktično prekinula politički dijalog sa Rusijom. Minhau ocjenjuje da evropsku spoljnu politiku sve više određuju radikalni stavovi baltičkih i skandinavskih zemalja, kao i visoke predstavnice EU za spoljnu politiku Kaje Kalas.

On upozorava da pojedini evropski lideri djeluju kao da ne razumiju koliko lako hibridni sukob može da preraste u otvoreni rat. Posebnu opasnost predstavljaju potezi u „sivoj zoni” – zapljene ruskih brodova, pomoć ukrajinskim napadima duboko na teritoriji Rusije i mogući prenos tehnologije za proizvodnju krstarećih raketa „storm šedou”.

„Tako počinje eskalacija”, naglasio je Minhau.

Evropa nema plan B

Najveće evropske države, kako se dodaje, slijede najratobornije članice EU jer nemaju plan B ni za završetak ukrajinskog sukoba, ni za bezbjednosne garancije Kijevu, niti za ogromne troškove eventualnog prijema Ukrajine u Uniju.

Minhau podsjeća da Rusija raspolaže sa više od 5.400 nuklearnih bojevih glava, dok Francuska ima oko 290, a Velika Britanija približno 225.

„Ruski nuklearni arsenal mogao bi potpuno da uništi Zapadnu Evropu, a da Moskvi i dalje ostane veliki broj raketa. To nije rat koji Evropa može da dobije”, upozorava autor.

Zapljena ruske imovine mogući okidač

Kao jedan od najopasnijih mogućih povoda za eskalaciju navodi se konfiskacija oko 200 milijardi evra zamrznute ruske imovine u Evropi.

Minhau podsjeća da retorička eskalacija često prethodi oružanoj i da je za njeno pretvaranje u rat ponekad dovoljan jedan događaj, poput atentata na Franca Ferdinanda 1914. godine.

„Jedan takav predvidiv događaj mogla bi da bude zapljena ruske imovine u Evropi. Ljudi su odlazili u rat i zbog mnogo manjih razloga”, naveo je on.

Najveći dio ruskog novca nalazi se u belgijskom „Eurokliru”, zbog čega bi Belgija u slučaju konfiskacije mogla da bude izložena ogromnim pravnim i finansijskim rizicima. Minhau upozorava da bi Brisel mogao da pokuša da te opasnosti prikrije složenim finansijskim mehanizmima i stvori iluziju da se posljedice mogu držati pod kontrolom.

Ukoliko bi ruska imovina zaista bila oduzeta, autor procjenjuje da bi vjerovatnoća dramatičnog odgovora Moskve bila veoma visoka.

Iako je moguće da su Retklif i ruski zvaničnici razgovarali i o Iranu, Minhau smatra da je pokušaj smirivanja tenzija sa Moskvom ipak najuvjerljivije objašnjenje posjete.

„Evropske zemlje jednostavno nisu pripremljene. Deeskalacija je jedina racionalna strategija”, zaključuje se u analizi „Anherda”.