LONDON – Britanske oružane snage sprovele su jednomjesečnu operaciju praćenja tri ruske podmornice u vodama Ujedinjenog Kraljevstva, potvrdio je ministar odbrane Džon Hili u saopštenju od 9. marta, naglašavajući rastuću zabrinutost Londona zbog aktivnosti Moskve u Atlantiku.

Prema navodima britanskog Ministarstva odbrane, u operaciju su bile uključene jedna jurišna podmornica klase „Akula“ i dvije specijalizovane izviđačke podmornice. Istovremeno, dva tajna broda poznata kao „klasa Gugi“ boravila su u zonama iznad, kako je navedeno, „kritične infrastrukture relevantne za Ujedinjeno Kraljevstvo i njegove saveznike“.

Hili je istakao da nema dokaza da je došlo do oštećenja podmorskih kablova ili gasovoda, ali je upozorio da će svaki pokušaj ugrožavanja te infrastrukture biti tretiran kao ozbiljna prijetnja i imati „ozbiljne posljedice“.

Sposobnosti ruske podmorničke flote na nuklearni pogon već dugo predstavljaju jedan od glavnih izazova za NATO. Komandant Kraljevske mornarice admiral Gvin Dženkins upozorio je krajem 2025. godine da bi zapadne saveznice mogle uskoro da izgube stratešku prednost u Atlantskom okeanu usljed intenzivnog jačanja ruske mornarice. Posebnu pažnju izaziva razvoj podmornica klase „Jasen“, koje se smatraju tehnološki naprednijim nasljednikom klase „Akula“.

Dodatnu zabrinutost izazivaju i planovi Moskve da nastavi serijsku proizvodnju ovih podmornica, što je ruski predsjednik Vladimir Putin potvrdio u julu 2025. godine, naglašavajući njihovu ulogu kao ključnog elementa pomorskih snaga.

Istovremeno, unutar Ujedinjenog Kraljevstva raste debata o stanju sopstvenih podmorničkih kapaciteta. Nuklearne jurišne podmornice klase „Astut“, koje se trenutno nalaze u proizvodnji, suočavaju se sa kritikama zbog visokih troškova, ograničenog naoružanja i problema sa održavanjem. Sa cijenom od oko dvije milijarde dolara po jedinici, ove podmornice imaju kapacitet od svega 38 lansirnih mjesta za torpeda i krstareće rakete.

Bivši direktor nuklearne politike u britanskom Ministarstvu odbrane, kontraadmiral Filip Matijas, ocijenio je da flota pati od „šokantno niskih stopa operativne dostupnosti“, ukazujući na probleme u upravljanju kadrovima i budžetska ograničenja kao ključne faktore slabljenja sposobnosti.

U takvim okolnostima, nedavna operacija praćenja ruskih podmornica dodatno je osvijetlila rastući jaz u podmorničkim kapacitetima i potencijalne rizike po bezbjednost kritične infrastrukture u Atlantiku.