PARIZ - Nuklearna elektrana Golfeš, na jugozapadu Francuske, faktički je ostala van proizvodnje pošto je zbog visokih temperatura isključen i njen drugi reaktor. Razlog nije tehnički kvar, već temperatura vode u Garoni, rijeci koja se koristi u sistemu hlađenja postrojenja, piše „Technology Review”.

Prvi reaktor u Golfešu već je bio isključen zbog planiranog održavanja i zamjene goriva, pa je obustava rada drugog bloka značila da je cijela elektrana privremeno izbačena iz elektroenergetskog sistema. Riječ je o postrojenju koje ima dva reaktora snage po 1.300 megavata.

Francuska elektroenergetska kompanija EDF saopštila je da je drugi blok isključen kako bi se ispoštovali ekološki propisi koji ograničavaju zagrijavanje rijeke. Prema pravilima koja važe za Golfeš, proizvodnja može biti smanjena ili privremeno obustavljena kada prosječna dnevna temperatura Garone nizvodno od elektrane pređe 28 stepeni Celzijusa.

Toplotni talas tako je otvorio jedan od najosjetljivijih problema evropske energetike: u trenutku kada zbog vrućina raste potrošnja struje, dio proizvodnih kapaciteta mora da bude isključen upravo zbog istih vremenskih uslova. Visoke temperature utiču i na prenos električne energije, dok je potražnja dodatno pojačana upotrebom klima-uređaja.

Evropa je, međutim, u tom pogledu znatno manje pripremljena od Sjedinjenih Država. Procjenjuje se da klima-uređaje ima oko 20 odsto evropskih domaćinstava, dok ih u SAD posjeduje gotovo 90 odsto domova. U Velikoj Britaniji taj udio je oko pet odsto, a u Njemačkoj svega nekoliko procenata.

Zbog toga se evropske elektromreže sve češće nalaze u neobičnoj ljetnjoj situaciji. Tradicionalno, najveća potrošnja na kontinentu bilježena je zimi, zbog grijanja, pa se planski remonti elektrana najčešće zakazuju za proljeće i ljeto. Sve duži i intenzivniji talasi vrućine sada mijenjaju tu računicu.

Ako se proizvodnja u pojedinim zemljama dodatno smanji, energetske kompanije mogle bi da budu primorane da kupuju više struje od susjeda. To, po pravilu, podiže cijene na veletržištu, naročito u satima kada pada proizvodnja iz solarnih elektrana, a potrošnja ostaje visoka.

Slučaj Golfeša pokazuje da se klimatski pritisak više ne odnosi samo na potrošače i javne službe, već i na same temelje energetske infrastrukture. Nuklearne elektrane, koje se u Evropi često predstavljaju kao stabilan oslonac u proizvodnji struje, sve više zavise od uslova u rijekama koje ih hlade.

Francuski operater prenosnog sistema RTE saopštio je, ipak, da je snabdijevanje zemlje električnom energijom za sada obezbijeđeno. Ali upozorenje iz Golfeša ostaje jasno, ljetnji toplotni talasi postaju novi test za evropsku energetsku bezbjednost.