Tivat – NVO Matica Boke Tivat i Miholjski zbor uputile su otvoreno pismo Ministarstvu kulture, Ministarstvu odbrane i Upravi za inspekcijske poslove Crne Gore, zahtijevajući da se pod hitno ukloni spomen-ploča tzv. Sabirnog centra Morinj.

Ove organizacije smatraju da je riječ o nelegalno postavljenom obilježju, koje nazivaju „istorijskim falsifikatom i podmuklom podmetačinom“.

U pismu se podsjeća da je Inspektorka za kulturna dobra, Bošković-Drobnjak, još 18. oktobra 2022. godine donijela rješenje (UPIN 0503-742/22-1029/4) o uklanjanju ove ploče. Iako je rješenje pravosnažno, ono do danas nije izvršeno. „Zahtijevamo da se zakon sprovede bez izuzetaka i selektivnosti, kao što je već učinjeno u slučaju drugih objekata koji nisu bili u skladu sa zakonom“, ističu ove dvije NVO.

Matica Boke i Miholjski zbor tvrde da je gradonačelnik Kotora Vlado Jokić više puta, preko opštinskih službi, pokušavao da postupi u skladu sa rješenjem inspekcije. Međutim, Ministarstvo odbrane i Vojska Crne Gore, na čijoj se teritoriji nalazi sporni objekat, nisu dozvolili izvršenje. „Apsurd je utoliko veći što je Jokić čak i novčano kažnjen, iako je jedino želio da sprovede zakon“, naglašava se u pismu.

Dvije NVO dodaju da je Opština Kotor više puta tražila saglasnost nadležnih državnih institucija za uklanjanje ploče, ali da je svaki put nailazila na odbijanje i sabotiranje.

Ukoliko državni organi i dalje budu ignorisali rješenje, Matica Boke i Miholjski zbor ističu da su spremni da se sami uključe:
– „Ako Vi niste sposobni i spremni za neselektivno sprovođenje zakona, mi se dobrovoljno javljamo da logistički, materijalno i na svaki mogući način pripomognemo u uklanjanju iste,“ poručeno je u pismu.

Autori pisma oštro osporavaju tvrdnje da je u Morinju bio zatvor za civile tokom „velikosrpske agresije“ 1991–1992. godine. Kako navode, nikakva agresija tog tipa nije postojala, već je riječ o „pobuni paravojnih formacija i terorista na teritoriji SR Hrvatske protiv suvereniteta i teritorijalnog integriteta tadašnje SFRJ“.

Prema njihovim riječima, u Morinju su se nalazili pripadnici tih paravojnih snaga, ali i dio civila sa dubrovačkog ratišta koji su „sami molili da budu sprovedeni u centar kako ne bi bili regrutovani u Zbor narodne garde (ZNG) ili HOS“.

„Svi se stide da kažu istinu o tome ko je u Morinju bio zatvoren, ali mi taj problem nemamo. To su bile naoružane paravojne formacije, čisti teroristi,“ navodi se u otvorenom pismu.

U završnici dokumenta, Matica Boke i Miholjski zbor podsjećaju na riječi jednog visokog oficira Vojske Crne Gore: „Ko sme taj i može...“ i dodaju da je došlo vrijeme da država pokaže odlučnost u sprovođenju zakona.

– „Mi smo ti koji smijemo i hoćemo,“ naglasili su Ivan Starčević, predsjednik UO Matice Boke, i Zdravko Nišavić, predsjednik UO Miholjskog zbora, u pismu potpisanom u Tivtu 14. septembra 2025. godine.