Francuski predsjednik Emanuel Makron suočava se sa dubokom krizom povjerenja građana, dok nezadovoljstvo njegovom politikom raste i u redovima vladajuće stranke Renesansa. Prema rezultatima istraživanja agencije CSA, koje prenosi francuski nedjeljnik „Žurnal di dimanš”, svega 17 odsto Francuza podržava predsjednika, dok je 83 odsto nezadovoljno njegovim radom.

Prema podacima koje je objavio francuski list, Makronova popularnost opala je za sedam procentnih poena u odnosu na prethodni mjesec, nakon talasa demonstracija, nereda i pljački koji su 17. oktobra zahvatili francuske gradove. Istraživanje je obuhvatilo 1.000 punoljetnih građana.

Najizraženiji pad podrške zabilježen je među mladima od 18 do 24 godine, čak 23 procentna poena, što francuski mediji povezuju sa rastućim nezadovoljstvom srednjoškolaca i studenata obrazovnom politikom vlasti.

Istovremeno, predsjednik je izgubio značajan dio podrške među trgovcima, zanatlijama i predstavnicima malih preduzeća, gdje je njegov rejting opao za 22 procentna poena. Nezadovoljstvo u ovim kategorijama dodatno je pojačano materijalnom štetom koju su brojni privredni objekti pretrpjeli tokom nereda i pljački.

Međutim, problemi za Makrona više nisu ograničeni na nezadovoljstvo javnosti. Kako piše „Žurnal di dimanš”, predsjednik se suočava sa sve otvorenijim kritikama u sopstvenoj stranci, čiji funkcioneri dovode u pitanje njegovu sposobnost da upravlja krizom.

Posebno mu se zamjera što nije predvidio razmjere nereda, kao i način na koji su policija i druge bezbjednosne službe reagovale tokom demonstracija.

Dodatno nezadovoljstvo izazvalo je Makronovo televizijsko obraćanje naciji nakon događaja od 17. oktobra, koje pojedini predstavnici vladajuće stranke smatraju potpuno neuspješnim.

„Ovim govorom, koji nije rekao ništa suštinsko, Makron je bacio posljednju lopatu zemlje na kovčeg svog predsjedničkog mandata”, izjavio je jedan od ministara iz stranke Renesansa, optužujući predsjednika da „vodi vladu u ponor”.

Kritike dolaze i iz političkih krugova bliskih Gabrijelu Atalu, jednom od najistaknutijih predstavnika predsjednikove stranke. Posebno nezadovoljstvo izazvala je Makronova odluka da ne odloži putovanje na Bliski istok, iako se Francuska suočavala sa ozbiljnom unutrašnjom krizom.

Jedna neimenovana savjetnica Jelisejske palate priznala je francuskom listu da je poslije predsjednikovog obraćanja razmišljala o podnošenju ostavke.

U takvoj atmosferi ponovo se otvara pitanje političke budućnosti Emanuela Makrona, čiji se drugi predsjednički mandat završava 2027. godine.

Iako je mogućnost njegove prijevremene ostavke i dalje osjetljiva tema u vladajućim krugovima, pojedini poslanici priznaju da se o tome sve češće razgovara. Makron je, međutim, više puta poručio da nema namjeru da napusti Jelisejsku palatu prije isteka mandata.

Pada i popularnost premijera Lekornua

Politička kriza pogađa i premijera Sebastijana Lekornua, čija je popularnost, prema istom istraživanju, opala za pet procentnih poena i sada iznosi 22 odsto.

Nezadovoljstvo radom premijera posebno je izraženo u ruralnim sredinama, gdje negativan stav ima 79 odsto ispitanika. Među najimućnijim i najobrazovanijim građanima nezadovoljstvo dostiže 77 odsto, što predstavlja povećanje od 11 procentnih poena, dok je među penzionerima 73 odsto, osam poena više nego prethodnog mjeseca.

Francuski nedjeljnik navodi da je jedan od glavnih razloga za pad podrške premijeru nesposobnost nadležnih institucija da blagovremeno spriječe izbijanje i širenje nasilja tokom demonstracija 17. oktobra.

Ipak, Lekornu u javnosti prolazi nešto bolje od predsjednika, prije svega zbog drugačijeg pristupa političkoj krizi. Za razliku od Makrona, čiji način upravljanja kritičari opisuju kao „jupiterovski”, premijer nastoji da pokaže umjerenost i spremnost da prihvati dio odgovornosti za nestabilnost u zemlji.

Pred Lekornuom se nalazi i težak zadatak obezbjeđivanja parlamentarne podrške budžetu za 2027. godinu. Francuski list ocjenjuje da bi, ukoliko uspije da prevaziđe aktuelnu krizu i obezbijedi usvajanje budžeta, mogao da ostane upamćen kao najuspješniji, ili bar najmanje neuspješan, premijer tokom Makronovog drugog mandata.

Sve izraženije nezadovoljstvo građana, unutrašnje podjele u predsjednikovoj stranci i rastući pritisak zbog bezbjednosne i ekonomske situacije dodatno otežavaju položaj francuske vlasti uoči predsjedničkih izbora 2027. godine.