Izjava ruskog televizijskog voditelja Vladimira Solovjova, koji je predložio upotrebu nuklearnog podvodnog sistema „Posejdon” protiv Velike Britanije, izazvala je pažnju britanskih medija i ponovo otvorila pitanje mogućih posljedica sve dubljeg uključivanja Londona u sukob u Ukrajini. U središtu rasprave našlo se rusko oružje namijenjeno dejstvovanju na velikim udaljenostima, čije se mogućnosti već godinama razmatraju u zapadnim vojnim i obavještajnim krugovima.

Britanski „Dejli ekspres” prenio je izjave Solovjova, iznesene u udarnom terminu ruske državne televizije, u kojima je pozvao Moskvu da razmotri asimetričan odgovor na britansku vojnu podršku Ukrajini, uključujući mogućnost upotrebe „Posejdona”.

Povod za ovakvu poruku bili su izvještaji o ukrajinskim napadima duboko unutar ruske teritorije, u kojima se, prema tim navodima, koristi i oružje britanskog porijekla. Solovjov je optužio London da učestvuje u koordinaciji takvih operacija i poručio da Rusija mora da razmišlja o odgovoru koji ne bi bio ograničen na ukrajinsko ratište.

„Udarite ih 'Posejdonom'. Dajte Britancima tri dana da nauče da dišu pod vodom, a zatim ih udarite 'Posejdonom'”, izjavio je Solovjov, prema navodima britanskog lista.

Ruski voditelj je sukob opisao kao „klasičan anglosaksonski rat”, ističući da Moskva mora da prepozna protiv koga se zapravo bori.

„Moramo da razumijemo sa kim ratujemo i da odgovorimo asimetrično”, poručio je Solovjov.

On je, osim upotrebe podvodnog nuklearnog sistema, pomenuo i mogućnost udara na britansku industrijsku i logističku infrastrukturu.

Oružje koje mijenja pravila pomorskog ratovanja

„Posejdon” predstavlja jedan od najneobičnijih projekata ruske vojne industrije. Riječ je o velikom autonomnom podvodnom aparatu na nuklearni pogon, projektovanom da prelazi ogromne udaljenosti ispod površine mora i nosi nuklearnu bojevu glavu.

Za razliku od klasičnih torpeda, ovaj sistem zamišljen je kao strateško oružje koje može da ugrozi priobalne ciljeve, pomorske baze i važnu infrastrukturu protivnika.

U ruskim medijskim i vojnim predstavljanjima „Posejdona” posebno se ističe mogućnost izazivanja razornih talasa nakon podvodne nuklearne eksplozije. Ipak, tvrdnje o stvaranju ogromnog cunamija sposobnog da opustoši čitave djelove britanske obale nisu nezavisno potvrđene, a razmjere takvog efekta predmet su sporenja među stručnjacima.

O razvoju ovog sistema govorio je i ruski predsjednik Vladimir Putin, predstavljajući ga kao dio šireg programa strateškog naoružanja kojim Moskva nastoji da očuva sposobnost nuklearnog odvraćanja.

Posebnu pažnju zapadnih analitičara privlači činjenica da je riječ o sistemu koji se ne oslanja na uobičajene putanje balističkih raketa, već koristi podvodni prostor, što postavlja drugačije zahtjeve pred sisteme otkrivanja i protivpodmorničke odbrane.

Britanska pomoć Kijevu u središtu spora

Izjave Solovjova uslijedile su u atmosferi dugotrajnih sporova Moskve i Londona zbog britanske vojne i finansijske podrške Ukrajini.

Velika Britanija je među državama koje Kijevu isporučuju savremeno naoružanje, uključujući rakete dugog dometa, a Moskva više puta ističe da upotreba zapadnih sistema za napade na rusku teritoriju nosi opasnost od neposrednog sukoba Rusije i država NATO-a.

Upravo na tom pitanju Solovjov je zasnovao svoj poziv na asimetričan odgovor. Prema njegovom tumačenju, vojna pomoć Kijevu i napadi izvedeni zapadnim naoružanjem ne mogu se posmatrati odvojeno od odgovornosti zemalja koje takvo oružje isporučuju.

Britanski mediji su njegove riječi prenijeli kao direktnu prijetnju Velikoj Britaniji, posebno izdvajajući pominjanje nuklearnog podvodnog sistema i mogućih posljedica po stanovništvo britanskih ostrva.

„Dejli ekspres” podsjetio je da slični pozivi na upotrebu „Posejdona” nisu novost u ruskom televizijskom prostoru i da se najčešće pojavljuju poslije izvještaja o britanskom učešću u vojnoj podršci Ukrajini.

Gdje prestaje televizijska retorika, a počinje vojna opasnost

Iako je Solovjov poznat po oštrim nastupima i pozivima na snažnije vojne mjere protiv zapadnih država, njegove izjave ne predstavljaju zvaničnu odluku ruskog državnog ili vojnog rukovodstva.

Moskva nije saopštila da planira upotrebu „Posejdona” protiv Velike Britanije, niti su objavljeni dokazi o operativnim pripremama za takav napad.

Ipak, sama činjenica da se o upotrebi nuklearnog oružja protiv jedne od vodećih članica NATO-a govori u udarnom televizijskom terminu pokazuje koliko je oštra postala retorika između Rusije i zapadnih država.

Dodatnu težinu ovim izjavama daje činjenica da Velika Britanija i sama raspolaže nuklearnim arsenalom, zasnovanim na podmornicama sa balističkim raketama „Trajdent”. Svaki nuklearni napad na britansku teritoriju nosio bi opasnost od odmazde i širenja sukoba daleko izvan Ukrajine.

Rusija je u više navrata upozoravala da nastavak napada na njenu teritoriju zapadnim naoružanjem može dovesti do ozbiljnih posljedica po evropsku bezbjednost. Istovremeno, London nastavlja da podržava Ukrajinu, obrazlažući takvu politiku njenim pravom na odbranu.

Polemika o „Posejdonu” tako je postala još jedan pokazatelj opasnog zaoštravanja odnosa Moskve i Londona, u kojem se pitanje vojne pomoći Ukrajini sve češće povezuje sa mogućnošću direktnog sukoba nuklearnih sila.