Veliki broj vjernika je i ove godine pristigao iz mnogih crnogorskih gradova, ali i iz zemalja regiona, kako bi učestvovali na jednom od najljepših i najznačajnijih religioznih događaja na ovim prostorima.
[gallery ids="126332,126333,126335,126336,126337,126338,126339,126340,126341,126342,126343,126344,126345,126346"]
Sveti Vasilije Ostroški poznat i kao Sveti Vasilije Ostroški Čudotvorac, je episkop zahumski i srpski pravoslavni svetitelj.
Sinoć se više od 15.000 vjernika okupilo kod manastira Ostrog kako bi, po tradiciji, prenoćili po vedrim nebom nadomak manastira, a zatim se poklonili moštima Svetog Vasilija Ostroškog, uoči dana kad se praznuje jedan od najvećih svetitelja.
Patrijarh Porfirije koji je u ostrošku svetinju stigao juče oko 19 sati poručio je da smo Sabrani svi u duši Svetog Vasilija, a svaka je riječ suvišna.
[gallery ids="126384,126382,126376,126372,126378,126374,126375,126380"]
Rođen je kao Stojan Jovanović u selu Mrkonjići, Popovo polje, nadomak Trebinja u Hercegovini od majke Ane-Anastasije (devojačko prezime Đurica) i oca Petra Jovanovića, po predanju 28. decembra 1610. godine, u bogobojažljivoj porodici hercegovačkih težaka.
U strahu od danka u krvi, roditelji su Stojana već u dvanaestoj godini poslali u skroviti manastir Zavalu, u kojem je već tada igumanovao njegov stric, iguman Serafim. Tamo se učio crkvenoj pismenosti.
[gallery ids="126378,126385,126377,126367"]
Posle nekoliko godina, Stojan prelazi u trebinjski manastir Tvrdoš, gde nakon pohađanja manastirske škole, najzad prima i monaški postrig i sveštenički čin, postavši paroh popovopoljski.
Pogoršanje prilika u manastiru, naročito zbog unijatskih pritisaka iz Dubrovačke nadbiskupije i samovolje turskih vlasti i želja za dubljim podvigom odvode ga kao arhimandrita u Pećku Patrijaršiju i, po blagoslovu patrijarha Pajsija Janjevca, dalje na Svetu Goru, a zatim u Vlašku i Ukrajinu. Otuda se vraća sa darovima tamošnjih vladara stradalnom narodu u Hercegovini. Godine 1638. arhimandrit Vasilije je rukopoložen u Peći odlukom Svetog sinoda za mitropolita hercegovačkog, sa obnovljenom svetosavskom titulom - mitropolit Zahumski. Kasnije će dodati i titulu i Skenderijski. Knez Luka Vladislavić (otac Save Vladislavića) ga je pratio na put u Peć i nazad, kada je Ostrog bogato darivao.
[caption id="attachment_126306" align="alignnone" width="900"]
FOTO: ALOONLINE.ME[/caption]
Njegov život bio je u stalnoj opasnosti od Turaka. Bio je proganjan i klevetan i od militantnih rimokatoličkih misionara i prelata. Bio je svrgavan sa mitropolitskog prestola u Trebinju od strane lažnog episkopa unijate Savatija 1641. godine. Izlagan je bahatostima plemenskih knezova i neposlušnih uskočkih četovođa. Ipak, stizao je gde god su ga vodili zadaci njegove arhiepiskopske službe, od Mostara, Trebinja, Bileće i Herceg Novog do Pljevalja, Morače, Onogošta, Pješivaca i Bjelopavlića.
[caption id="attachment_126307" align="alignnone" width="1197"]
FOTO: ALOONLINE.ME[/caption]
Kao arhijerej živeo je u manastiru Tvrdoš i odatle utvrđivao u pravoslavlju svoje vernike, čuvajući ih od turskih svireposti i latinskog lukavstva. Kada su Turci razorili Tvrdoš, bežao je na Svetu goru, ali ga je narod u Bjelopavlićima zaustavio uz obećanje da će mu svako davati po mericu pšenice za izdržavanje. Vladika je ostao i najpre se podvizavao u jednoj pećini u Pješivcima, a kasnije prelazi u ostrošku pećinu.
Manastir Ostrog je mjesto gdje je nastavio svoj strogi podvižnički život. Poslednjih 15 godina svog života proveo je u pećinskoj isposnici u Gornjem Ostrogu.
Umro je 1671. godine. Njegove mošti i njegov grob čuvaju se u manastiru u Ostrogu do današnjeg dana. U njihovu moć isceljenja i utehe veruju podjednako i hrišćani i muslimani. U Ostrogu se svake godine na Trojičine dane održava veliki Narodni sabor. Manastir Svetog Vasilija Ostroškog mu je posvećen.
Srpska pravoslavna crkva slavi Svetog Vasilija Ostroškog 12. maja, po gregorijanskom kalendaru (29. aprila, po julijanskom).
[caption id="attachment_126308" align="alignnone" width="275"]
FOTO: PRINTSCREEN[/caption]
Najimpozantniji, najmonumentalniji pravoslavni hram posvećen Sv. Vasiliju, je onaj u Nikšiću. To je zadužbina crnogorskog kneza Nikole I Petrovića, rađena po projektu Rusa, Preobraženskog, osvećena 15. avgusta 1900. godine.
O njemu je Željko Pržulj napisao istorijski roman „Vladika - slava mu i milost“ 2016. godine. Povodom 350 godina od njegove smrti organizovan je naučni skup maja 2021. godine.
