PODGORICA – Iza izdvajanja, detaljnog pretresa i višesatnog zadržavanja predsjednika Slobodne Crne Gore Vladislava Dajkovića na Aerodromu Tivat stajala je Agencija za nacionalnu bezbjednost Crne Gore, saznaje „Politika” iz izvora upoznatih sa postupanjem državnih službi u ovom slučaju.

Prema saznanjima našeg lista, ANB je, zaobilazeći redovni lanac postupanja aerodromske policije, nalog za detaljnu kontrolu Dajkovića uputila neposredno Upravi carina Crne Gore. Upravo su carinski službenici, postupajući po informaciji koja im je dostavljena iz bezbjednosnog sektora, izdvojili Dajkovića po slijetanju iz Kopenhagena i inicirali sve što je kasnije uslijedilo.

Taj podatak objašnjava zbog čega su se na prvim snimcima kontrole, koje je Dajković objavio poslije izlaska sa aerodroma, vidjeli službenici Uprave carina, iako je on u javnim istupima govorio i o postupanju policije. Prema informacijama „Politike”, policijski službenici uključeni su tek pošto je carinska kontrola već bila započeta, dok je inicijalni nalog stigao mimo policijskih struktura na samom aerodromu.

Dajković je na tivatski aerodrom stigao letom iz Kopenhagena, nakon čega je izdvojen od ostalih putnika i odveden u službene prostorije. Njegov prtljag je otvoren i detaljno pregledan, a kontrola i zadržavanje, prema njegovim navodima, trajali su više sati.

Predsjednik Slobodne Crne Gore saopštio je da kod njega nisu pronađeni nedozvoljeni predmeti, niti je nakon sprovedenog postupka protiv njega podnesena krivična ili prekršajna prijava. Pokazao je i zapisnik Uprave carina, tvrdeći da dokument potvrđuje da tokom pretresa nije pronađeno ništa što bi moglo predstavljati osnov za njegovo dalje zadržavanje.

Posebno pitanje koje se otvara poslije saznanja „Politike” jeste zbog čega je ANB u ovom slučaju odlučila da neposredno aktivira carinske organe, umjesto da eventualna operativna saznanja dostavi graničnoj policiji, koja je nadležna za bezbjednosne kontrole putnika i postupanje prema licima za koja postoje odgovarajuće indicije.

Ostaje nejasno i da li je nalog ANB-a bio zasnovan na konkretnoj bezbjednosnoj informaciji, procjeni da Dajković u prtljagu nosi nedozvoljene predmete ili na nekom drugom obrazloženju. Rezultat kontrole, tokom koje nije pronađeno ništa sporno, dodatno pojačava sumnje da je riječ o postupku koji je imao političku, a ne bezbjednosnu pozadinu.

Dajković je poslije puštanja izjavio da mu je jedan od službenika postupanje objasnio riječima da je ono povezano sa „onim što se dešava na granicama sa Srbijom”. On je taj navod protumačio kao potvrdu da je izdvojen u kontekstu pogoršanih odnosa i pojačanih kontrola između Crne Gore i Srbije.

On je naveo i da je tokom pretresa snimao postupanje službenika jer se plašio mogućnosti da mu bude podmetnut nedozvoljeni predmet koji bi kasnije mogao biti upotrijebljen kao osnov za hapšenje ili političku diskreditaciju. Za takvu sumnju nije predstavio neposredan dokaz, ali je insistirao da je snimanje bilo jedini način da zaštiti sebe i dokumentuje tok kontrole.

Slobodna Crna Gora ocijenila je postupanje kao pokušaj zastrašivanja i politički pritisak na svog predsjednika, zahtijevajući od nadležnih institucija da saopšte ko je naložio njegovo izdvajanje, na osnovu kojih informacija i po kom pravnom osnovu je više sati zadržan u službenim prostorijama aerodroma.

Političke reakcije uslijedile su i iz Demokratske narodne partije, koja je zatražila utvrđivanje odgovornosti svih nalogodavaca i učesnika postupka, ocjenjujući da je riječ o zloupotrebi državnog aparata protiv političkog predstavnika srpskog naroda u Crnoj Gori. Podršku Dajkoviću pružio je i predsjednik Srpske napredne stranke Miloš Vučević, koji je slučaj nazvao političkim progonom i pokušajem zastrašivanja.

Saznanje da je nalog potekao iz ANB-a, a da je Uprava carina upotrijebljena kao prva operativna karika, čitavom slučaju daje znatno ozbiljniju dimenziju i više nije riječ samo o pojačanoj carinskoj kontroli, već o mogućoj upotrebi bezbjednosne službe i državnih organa za postupanje prema političkom neistomišljeniku bez javno obrazloženog bezbjednosnog ili pravnog osnova.

Od ANB-a, Uprave carina i Uprave policije očekuje se da odgovore ko je donio odluku o kontroli, kakva je informacija dostavljena carinicima, zbog čega je aerodromska policija zaobiđena u prvoj fazi postupka i da li je o zadržavanju Dajkovića sačinjena kompletna službena dokumentacija.

Bez odgovora na ta pitanja ostaće osnovana sumnja da slučaj na tivatskom aerodromu nije bio rutinska kontrola, već koordinisana akcija bezbjednosnog aparata čiji motivi i nalogodavci još nisu saopšteni javnosti.