Mađarski premijer Viktor Orban izazvao je novu diplomatsku buru u Evropi nakon što je u intervjuu za francuski televizijski kanal LCI poručio da evropske zemlje treba da prestanu da razmišljaju o ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu i da se okrenu sopstvenim interesima, piše ALOonline.
– „Ne treba da razmišljamo o Putinu, već prije svega o sebi. Ne treba da mjerimo Evropu kroz lik ruskog lidera. Imamo svoje interese. Moramo biti jaki – i sa Rusijom i bez nje. Predsjednik Rusije je predsjednik Rusije.“ – poručio je Orban.
On je tom prilikom naglasio da će, ukoliko predsjednik Rusije bude želio da posjeti Mađarsku, biti dočekan „sa svim potrebnim državnim počastima“.
Kritika sankcija i Brisela
Orban je ponovo kritikovao evropske sankcije uvedene Rusiji, tvrdeći da one ne pogađaju Moskvu, već direktno nanose štetu Mađarskoj i ostatku Evrope:
– „Ove sankcije uništavaju našu ekonomiju. Umjesto da se borimo za mir, mi smo izgubili kompas i pristali na ekonomsko samopovređivanje.“
Istovremeno, mađarski premijer oštro je optužio institucije EU da zadiru u suverenitet država članica, a da pri tome nisu u stanju da riješe nijednu ključnu krizu, od energetske do migracione.
Orbanovo balansiranje – između Istoka i Zapada
Mađarska pod Orbanovim vođstvom već duže vrijeme vodi spoljnu politiku zasnovanu na principima realpolitike. Budimpešta odbija da se priključi većini novih sankcionih paketa EU protiv Rusije i više puta je blokirala odluke koje se odnose na podršku Ukrajini.
Orban je u aprilu 2024. godine obišao i Kijev i Moskvu, predstavljajući se kao potencijalni posrednik u mirovnim inicijativama – ali bez mandata Evropske unije.
Iz Orbanovih izjava jasno je da Mađarska ne planira da mijenja svoj kurs. Dok Brisel poziva na jedinstvo u borbi protiv „ruske agresije“, Budimpešta otvoreno postavlja pitanje: šta su stvarni interesi Evropljana?
Prema procjenama analitičara, Orbanova politika bi u narednom periodu mogla dovesti do još dubljih podjela unutar EU i čak do ozbiljnijeg pravnog sukoba sa Briselom. Pojedini krugovi već govore o mogućnosti ukidanja glasačkih prava Mađarskoj u Savjetu EU.
Poslednja izjava Viktora Orbana nije samo poruka Briselu, već poziv evropskim narodima da preispitaju dosadašnju strategiju odnosa prema Rusiji. Za mađarskog premijera, Putin je realnost, ne prijetnja – a Evropa, ako želi da bude snažna, mora prvo da zna šta želi i šta brani. Sa Rusijom – ili bez nje.
