RIM – Prodori hladnog vazduha u Evropi postaju sve kraći i više nisu u stanju da obuzdaju dugotrajne periode ekstremno visokih temperatura, ocijenio je Masimilijano Facini, profesor fizičke geografije, fizike atmosfere i klimatskog rizika na Univerzitetu u Kamerinu.

Prema njegovim riječima, u kretanju vazdušnih masa nad evropskim kontinentom pojavila se izrazita neravnoteža: toplotni talasi traju šest ili sedam dana, dok periodi zahlađenja najčešće ne traju duže od dva do tri dana.

„Odmah osjetimo nagli pad temperature, ali on brzo prestaje i ubrzo stiže novi toplotni talas”, rekao je Facini.

On je upozorio da kratkotrajni prodori svježijeg vazduha mogu donijeti pad temperature i do 15 stepeni, ali da se nakon toga veoma brzo ponovo uspostavlja strujanje vrelog vazduha. Poseban problem predstavlja sve duže zadržavanje visokih temperatura, uključujući i takozvane tropske noći, tokom kojih se temperatura ne spušta ispod 25 stepeni, što stvara dodatno opterećenje za ljudski organizam.

Evropu su još sredinom juna zahvatile neuobičajeno visoke temperature, a u pojedinim djelovima kontinenta živa u termometru prelazila je 40 stepeni. Zapadna Evropa zabilježila je najtopliji jun od početka mjerenja, dok su u Njemačkoj, Austriji, Poljskoj, Češkoj, Velikoj Britaniji i Holandiji oboreni brojni nacionalni i lokalni temperaturni rekordi.

U Njemačkoj je krajem juna izmjereno 41,7 stepeni, dok je u Velikoj Britaniji crveno upozorenje na ekstremnu vrućinu prvi put bilo na snazi tri uzastopna dana. Holandska meteorološka služba izdala je najviši stepen upozorenja za osam pokrajina, a u Španiji su pojedina mjesta zabilježila temperature znatno iznad 40 stepeni.

Posljedice vrućine bile su posebno teške po zdravlje stanovništva. Prema podacima evropske mreže „EuroMOMO”, tokom sedmice od 22. do 28. juna zabilježeno je oko 10.650 smrtnih ishoda više od uobičajenog broja za taj period godine. Više od 9.000 preminulih bili su stariji od 65 godina, dok pojedine šire medijske analize procjenjuju da je višak smrtnosti tokom junskog toplotnog talasa dostigao i oko 14.000 ljudi.

Stručnjaci naglašavaju da ekstremna vrućina može neposredno izazvati toplotni udar, ali i pogoršati kardiovaskularne i respiratorne bolesti. Zbog toga se broj žrtava najčešće utvrđuje na osnovu viška smrtnosti, odnosno poređenjem stvarnog broja preminulih sa prosjekom očekivanim za određeni period.

Svjetska meteorološka organizacija saopštila je da je prosječna temperatura u zapadnoj Evropi tokom juna bila 3,05 stepeni iznad prosjeka za period od 1991. do 2020. godine. Prema procjenama klimatologa, toplotni talasi će u budućnosti postajati sve učestaliji, intenzivniji i dugotrajniji, dok će periodi osvježenja biti sve kraći.