Ukoliko možemo da zamislimo samo jednu želju koju će nam Deda Mraz ispuniti za narednu godinu a tiče se političke situacije u zemlji, a ne ličnih satisfakcija, onda bi to bio izlazak iz teške institucionalne krize u kojoj se nalazimo. Međutim, koliko god, posebno u vrijeme praznika, vjerujemo da su čuda moguća, činjenica je da u novu, 2023. godinu ulazimo sa vladom kojoj je izglasano nepovjerenje, predsjednikom države koji ne sarađuje sa parlamentom i Ustavnim sudom koji nema kvorum za odlučivanje, dok je većina institucija, poput Vrhovnog državnog tužilaštva (VDT) i Sudskog savjeta, u v.d. stanju. Mada tokom 2022. godine često nismo znali ko je vlast, a ko je opozicija, potpuno smo sigurni da partije nisu mogle da se dogovore oko ključnih pitanja i dostignu magičnu brojku od 49 poslanika, to jeste dvije trećine potrebne da se odblokiraju institucije.

[caption id="attachment_158097" align="alignnone" width="1000"] gov.me[/caption]

Nakon što smo 30 godina čekali da smijenimo Demokratsku partiju socijalista (DPS), to jeste režim Mila Đukanovića, u prethodnoj godini su srušene čak dvije vlade. Nepovjerenje vladi Zdravka Krivokapića, koja je bila sastavljena od eksperata, a jedini političar u njoj bio je njen potpredsjednik Dritan Abazović, izglasano je u februaru. Za smjenu su glasala 43 poslanika, 11 je bilo protiv, dok ostali nisu učestvovali u glasanju.

Predsjednik Skupštine i lider Demokratske Crne Gore Aleksa Bečić je 7. februara smijenjen glasovima 43 poslanika opozicionih partija predvođenih DPS-om i poslanicima Građanskog pokreta URA, dok je protiv bilo 36 poslanika DF-a i Demokrata. Nakon dva mjeseca, u aprilu, poslanica SNP-a Danijela Đurović izabrana je za novu predsjednicu Skupštine Crne Gore.

Na sjednici Skupštine Crne Gore održanoj 28. aprila na Cetinju izglasana je manjinska vlada na čelu sa Dritanom Abazovićem, čime je okončan tromjesečni tehnički mandat prethodne vlasti.

Za izbor Vlade glasalo je 45 poslanika od ukupno 81 koliko ima crnogorski parlament. Tri poslanika opozicionih Socijaldemokrata (SD) bila su protiv.

Abazovićev kabinet podržalo je 16 poslanika partija koje konstituišu Vladu – Građanskog pokreta URA, Socijalističke narodne partije (SNP), Socijaldemokratske partije (SDP) i nacionalnih stranaka Albanaca, Bošnjaka i Hrvata, kao i 29 poslanika Demokratske partije socijalista (DPS) predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića, koji nisu imali predstavnike u Vladi, ali su dobili neka mjesta po dubini.

Nakon samo 115 dana, oborena je i ova vlada nakon što je Abazović potpisao Temeljni ugovor sa Srpskom pravoslavnom crkvom (SPC). Temeljni ugovor potpisan je 3. avgusta u Podgorici, a Vlada je pala istog mjeseca nakon najkraćeg mandata izvršne vlasti u novijoj crnogorskoj istoriji.

Od ukupno 81 člana parlamenta, za obaranje Vlade glasalo je 50 poslanika DPS-a, SDP-a, SD, BS-a, DUA, Demokrata i Prave Crne Gore.

Protiv je bila samo predsjednica Skupštine Danijela Đurović iz SNP-a.

Poslanici Demokratskog fronta, Socijalističke narodne partije, Demosa i Abazovićevog Građanskog pokreta URA nisu prisustvovali glasanju.

Ministri vanjskih poslova i odbrane Ranko Krivokapić i Raško Konjević, su funkcioneri SDP-a, razriješeni su u oktobru, kada je premijer Abazović saopštio da je Krivokapić zasipao međunarodnu zajednicu pogrešnim informacijama vezano za trasiranje puta Vlade Crne Gore, a da ministar Konjević nije preduzimao aktivnosti koje je trebalo da preduzima.

Iako je jedan od ključnih prioriteta manjinske vlade bilo pomirenje građana, kao i deblokada procesa evropskih integracija, to se nije dogodilo. Čak smo upozoreni da bi Evropska unija (EU) mogla da razmotri zaustavljanje evropskih integracija Crne Gore. To su saopštili savezni ministar za evropske i međunarodne poslove Austrije Aleksandar Šalenberg i ministarka inostranih poslova Slovenije Tanja Fajon, koje je visoki predstavnik EU Žozep Borelj ovlastio da u njegovo ime posjete Crnu Goru 21. decembra.

Da je 2022. ipak bila drugačija od prethodnih godina pokazuju protesti, koji su na ulicu izveli i članove DPS-a, koji su već decenijama iz svojih udobnih fotelja kreirali političku i društvenu zbilju.

Nezadovoljni građani i opozicija pod sloganom "Ima nas" demonstriraju zato što je, prema njihovom mišljenju, Ustav zgažen nakon što je parlamentarna većina izglasala izmjene Zakona o predsjedniku iako je Venecijanska komisija preporučila da se ne usvajaju. Skupština usvajanjem ovih izmjena preuzima dio nadležnosti predsjednika države u oblasti predlaganja mandatara za sastav nove vlade. Nakon što je prvi put odbio da potpiše ovaj akt, Milo Đukanović je drugi put potpisao izmjene zakona, navodeći da je to njegova ustavna obaveza, ali da ga neće sprovoditi, to jeste postupati po njemu. Iako je lider Demosa Miodrag Lekić imao 41 potpis podrške, Đukanović nije želio da ga predloži za mandatara, pa je na samom kraju godine, 29. decembra, predsjednica Skupštine saopštila da se ispunjavaju uslovi iz člana 7 izmjena Zakona o predsjedniku i konstatovala da je Lekić mandatar za sastav nove vlade. Lekić je tada saopštio da ovo nije njegova personalna bitka i put, već zajednički, te da će uspjeti ako i dalje bude sve zajedničko.

S obzirom na to da se već nazire bitka za resore, to jeste da i Pokret za promjene (PzP) i GP URA žele sektor bezbjednosti, ostaje dilema hoće li vlast na kraju zaista biti formirana, kao i hoće li trajati do 2024. godine ili će doživjeti sudbinu prethodne dvije vlade.

Najveći uspjeh postigao je pokret "Evropa sad" na čijem čelu se nalaze ministri iz bivše vlade Jakov Milatović i Milojko Spajić. Svaki peti stanovnik glavnog grada je glasao za njih, a sličan uspjeh zabilježili su i u ostalim gradovima i time pokazali da su građani umorni od partijskih nadgornjavanja i da žele bolji standard. Spajić i Milatović su u vladi Zdravka Krivokapića pokrivali ekonomske resore, ime pokretu dali su po ekonomskom programu Evropa sad, koji su pokrenuli tokom ministarskog mandata, kada je ukinut doprinos za zdravstvo, minimalna zarada je povećana sa 222 eura na 450, dok je prosječna plata sa 530 porasla na 670 eura. I pored dobrog izbornog rezultata, njihovi predstavnici nisu pozvani na nove pregovore stranaka koje planiraju da formira novu vladu do 19. januara.

Dok smjena vlasti u glavnom gradu, kao ni u većini opština nije obavljena zbog toga što nemamo funkcionalan Ustavni sud, u Šavniku, varošici na sjeveru Crne Gore sa manje od 2.000 birača, izbori još uvijek nisu završeni. Birači su već devet puta je izlazili na glasanje, ali je izborni proces svaki put prekidan zbog brojnih incidenata i neregularnosti. Od dana kada su prvi put raspisani izbori za ovu opštinu, 13. aprila, pa do kraja septembra ove godine, u Filijali za upravne poslove, državljanstvo i strance MUP-a u Šavniku podneseno je ukupno 340 zahtjeva za prijavu promjene prebivališta iz drugih opština u državi u Šavnik, objavio je ranije "Dan". Međutim, prema nezvaničnim informacijama, preko 400 punoljetnih građana doselilo se u ovu varošicu uoči izbora. Zbog navodnog izbornog turizma, mještani i članovi koalicije "Za budućnost Šavnika" nisu dozvoljavali glasanje onima za koje tvrde da nisu stanovnici ove opštine.