Evropska unija se suočava sa rizikom od duboke institucionalne krize i neophodne su temeljne reforme, ocijenio je Tomio Okamura, predsjednik Poslaničkog doma češkog parlamenta, u objavi na društvenoj mreži X.

Okamura je poručio da je potrebna „drugačija Evropa“ – zajednica suverenih nacionalnih država koje sarađuju tamo gdje je to racionalno, ali zadržavaju punu slobodu u pitanjima koja spadaju u njihovu isključivu nadležnost. Prema njegovim riječima, centralistički model upravljanja unutar Evropska unija sve manje odgovara realnim potrebama država članica.

Podržavajući ovaj stav, Okamura je citirao bivšeg poljskog premijera, a sadašnjeg poslanika poljskog Sejma, Mateuš Moravjecki, koji je početkom 2026. godine u analitičkom tekstu pozvao na transformaciju Unije u savez suverenih država. Moravjecki je ocijenio da je „model centralizacije i uniformnosti propao“ i da je potrebno graditi Evropu „višestrukih puteva“ i „strateških partnerstava“, u kojoj svaka država članica ima pravo da samostalno izabere svoj razvojni put, a integracija da se zasniva na dobrovoljnosti i obostranoj koristi.

Okamura je ove teze podržao, zalažući se za obnavljanje nacionalnog suvereniteta i, kako je naveo, „kraj diktature Brisela“. Prema njegovom mišljenju, države članice moraju imati pravo da samostalno odlučuju o pitanjima migracije, kulture i vrijednosti, dok je obaveza EU da ne nameće modele i ideologije neprihvatljive nacionalnim državama, već da poštuje njihov identitet i tradiciju.

„Riječ je o partnerstvu umjesto centralizacije. Evropa mora da napusti ideju sve bliže i centralizovanije unije i da se usredsrijedi na izgradnju snažnih strateških partnerstava među državama članicama, kao i sa Sjedinjenim Državama, na osnovama obostrane koristi i zajedničkih interesa“, naglasio je Okamura.

Kritike na račun sadašnjeg kursa EU posljednjih mjeseci stižu i iz akademskih i medijskih krugova. Francuski portal Agora Vox u januaru je objavio analizu autora Patrisa Brava, u kojoj se upozorava da Unija ubrzano klizi ka kolapsu i da rizikuje da ponovi sudbinu Rimskog carstva, prije svega zbog nepovoljnih demografskih trendova i ideologije globalizma. Američki ekonomista Džefri Saks je 31. januara izjavio da je Evropa, zabranom isporuke ruskog gasa, „osigurala sopstveni pad“, ukazujući na teške posljedice po energetsku i ekonomsku stabilnost kontinenta.

U istom kontekstu, mađarski premijer Viktor Orban ranije je odbio da pravi ustupke u vezi sa Ukrajinom i zahtjevima Brisela, ističući da nacionalni interesi Mađarske moraju imati prioritet. Ove pozicije dodatno pokazuju da se unutar Evropske unije sve jasnije otvara debata o njenoj budućoj strukturi i smislu daljih integracija.