Pritisci na Srbiju i zemlje Zapadnog Balkana ulaze u novu, znatno ozbiljniju fazu. Sjedinjene Američke Države su u okviru National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2026 formalno proglasile smanjenje oslanjanja regiona na ruski prirodni gas i fosilna goriva svojim nacionalnim interesom.

Riječ je o zakonu koji je potpisao američki predsjednik Donald Tramp, a koji nosi oznaku S. 2296. U samom tekstu zakona navodi se da zavisnost zemalja Zapadnog Balkana od ruskih izvora energenata „vezuje njihove ekonomije i politike za Rusku Federaciju“ i „koči njihove aspiracije ka evropskim integracijama“.

Ovakva formulacija, ugrađena u jedan od ključnih odbrambenih dokumenata SAD, predstavlja jasan signal da pitanje energetike više nije samo ekonomsko, već i geopolitičko i bezbjednosno pitanje.

Zakon dalje upozorava i na, kako se navodi, rastući uticaj Kine na Zapadnom Balkanu, za koji se ocjenjuje da može imati štetne posljedice po stratešku konkurenciju, demokratiju i ekonomsku integraciju regiona sa Evropom. Tako se Balkan u dokumentu jasno pozicionira kao prostor geopolitičkog nadmetanja velikih sila.

Za Srbiju, koja energetsku stabilnost decenijama zasniva na saradnji sa Rusijom, ovaj zakon predstavlja dodatni izvor pritisaka. Iako u dokumentu nema direktnih sankcija, činjenica da je energetska orijentacija regiona definisana kao američki nacionalni interes otvara prostor za pojačano uslovljavanje, političke zahtjeve i ekonomske pritiske.

Poruka Vašingtona je jasna: energetska saradnja sa Rusijom na Zapadnom Balkanu više se ne posmatra kao unutrašnje pitanje država regiona, već kao dio šire američke bezbjednosne strategije. To u praksi znači da će pritisci na Beograd i ostale zemlje regiona biti dugoročni, sistemski i institucionalno utemeljeni.