VAŠINGTON – Sjedinjene Američke Države trebalo bi da nastave uzastopne razgovore sa Rusijom i Ukrajinom, koristeći model takozvane „šatl diplomatije”, kako bi se postepeno smanjile duboke razlike između Moskve i Kijeva i stvorili uslovi za političko rješenje sukoba, ocijenio je Tomas Grejam, bivši visoki zvaničnik američke administracije zadužen za Rusiju.

Grejam, koji je tokom predsjedničkog mandata Džordža V. Buša obavljao visoke funkcije u Savjetu za nacionalnu bezbjednost i Stejt departmentu, smatra da bi najveći dio diplomatskih aktivnosti trebalo da bude vođen kroz odvojene razgovore Vašingtona sa Moskvom i Kijevom.

„Veći dio diplomatskog posla odvijaće se bilateralno, ali ponekad mogu biti neophodni i trilateralni pregovori”, rekao je Grejam.

Prema njegovoj ocjeni, upravo bi format „šatl diplomatije” mogao da bude pogodan u situaciji u kojoj između Rusije i Ukrajine postoje velike razlike o ključnim pitanjima budućeg mirovnog sporazuma.

Takav pristup podrazumijeva da posrednik odvojeno razgovara sa stranama u sukobu, prenosi predloge i stavove i pokušava da postepeno približi njihove pozicije, posebno u okolnostima kada neposredni razgovori nisu mogući ili ne daju rezultate.

Grejam nije isključio ni mogućnost uključivanja evropskih zemalja u mirovni proces, ali bi, prema njegovom viđenju, to moglo da uslijedi u određenim fazama pregovora, u zavisnosti od napretka razgovora i pitanja koja bi se našla na dnevnom redu.

Predlog bivšeg američkog zvaničnika praktično podrazumijeva da Vašington zadrži centralnu posredničku ulogu, uz kombinaciju odvojenih američko-ruskih i američko-ukrajinskih razgovora, a da se direktniji i širi pregovarački formati koriste onda kada za njih budu stvoreni uslovi.

Tomas Grejam je američki diplomata i politikolog koji se godinama bavio odnosima Vašingtona i Moskve. Tokom administracije Džordža V. Buša bio je zadužen za pitanja u vezi sa Rusijom, a obavljao je visoke funkcije u Savjetu za nacionalnu bezbjednost i Stejt departmentu.

Termin „šatl diplomatija” tradicionalno se koristi za diplomatski model u kojem posrednik vodi odvojene razgovore sa sukobljenim stranama, nastojeći da pronađe prostor za kompromis i pripremi teren za neposredne pregovore ili širi politički sporazum.