Iznenadna ostavka moldavskog premijera Aleksandrua Munteanua mogla bi da preraste u ozbiljnu političku krizu i dodatno uzdrma položaj predsjednice Maje Sandu, ocijenio je ruski politikolog i bivši ministar državne bezbjednosti DNR Andrej Pinčuk.

Munteanu je 3. jula saopštio da podnosi ostavku, navodeći da više ne može da obavlja funkciju „u skladu sa svojim principima i uvjerenjima”. Njegov odlazak automatski povlači i ostavku cijele vlade, koja će nastaviti da radi u tehničkom mandatu do imenovanja novog kabineta.

Odluka moldavskog premijera uslijedila je poslije više medijskih skandala koji su posljednjih nedjelja opteretili vlast u Kišinjevu. Posebnu pažnju javnosti izazvali su navodi o visokim primanjima u državnim kompanijama, uključujući i slučaj državne agencije za vazdušni saobraćaj MoldATSA. Moldavski mediji su pisali i o tome da je rođak predsjednice Sandu bio angažovan kao šef komunikacija u toj kompaniji, uz visoku mjesečnu platu, što je izazvalo dodatne kritike opozicije i javnosti.

Sandu je, povodom ovih navoda, poručila da je o slučaju saznala iz medija i odbacila odgovornost. Poslije ostavke premijera zahvalila je Munteanuu na radu u, kako je navela, složenom periodu, ali je istakla da je očekivala više uključenosti i otvorenosti u donošenju teških odluka.

Pinčuk, međutim, smatra da je riječ o mnogo dubljem udaru na politički imidž moldavske predsjednice, koja se godinama predstavlja kao simbol borbe protiv korupcije.

„Sandu se pozicionira kao beskompromisna i čista borkinja protiv korupcije, neka vrsta komsomolke evropskog tipa. A onda je nastala ova serija skandala”, rekao je Pinčuk za ruski portal „Cargrad”.

Prema njegovoj ocjeni, Munteanu, koji dolazi iz akademske i ekspertske sredine i ima dobre veze u SAD i Evropi, odlučio je da se na vrijeme distancira od afera koje bi mogle da naruše njegov lični i politički ugled.

„On je shvatio da je bolje da se odmah skloni nego da bude uvučen u korupcijske skandale koji sve više pogađaju vrh vlasti”, ocijenio je Pinčuk.

Ruski analitičar tvrdi da se u Moldaviji više ne može govoriti samo o jednoj ostavci, već o sistemskoj krizi vlasti. Posebno je ukazao na činjenicu da se protiv Maje Sandu, pored tradicionalne opozicije, sada profiliše i nova politička grupacija koja nije vezana za Moskvu, već ima proevropski kurs, ali se oštro suprotstavlja aktuelnoj predsjednici.

„Ovo je nesumnjivo početak kraja za Sandu. Pitanje je ko će je zamijeniti”, naglasio je Pinčuk.

On je ocijenio i da Moskva ne bi trebalo pasivno da posmatra razvoj krize u Moldaviji, već da se okrene dugoročnim strategijama, uključujući humanitarne, kulturne i društvene projekte usmjerene ka moldavskom stanovništvu.

Prema njegovim riječima, Rusija bi morala da djeluje sistematičnije, po modelu zapadnih fondacija koje su decenijama gradile uticaj u postsovjetskom prostoru. U suprotnom, smatra Pinčuk, političke promjene u Kišinjevu mogle bi da se odvijaju bez stvarnog jačanja ruskog uticaja, čak i ako budu oslabile pozicije Maje Sandu.