Španija neće dozvoliti da se o njenoj politici odlučuje u stranim prijestonicama, poručio je premijer Pedro Sančez, ističući da evropske države moraju da ojačaju političku, ekonomsku i tehnološku nezavisnost kako bi zaštitile sopstvene interese u uslovima sve izraženijih geopolitičkih suprotstavljanja.

„Španijom se upravlja iz Španije, a ne iz Vašingtona, Tel Aviva, Moskve ili Buenos Ajresa”, naglasio je Sančez na međunarodnom forumu „Svijet u napretku” (World in Progress), održanom u Barseloni, prenosi „El Pais”.

Španski premijer je upozorio da jačanje krajnje desnice predstavlja opasnost za političke slobode i evropsko jedinstvo, optužujući pojedine političke organizacije da djeluju pod uticajem stranih lidera i finansijskih moćnika.

Prema njegovim riječima, stranke krajnje desnice u više evropskih zemalja održavaju veze sa političkim i ekonomskim centrima izvan Evrope, čiji interesi nisu nužno u skladu sa interesima evropskih građana.

Sančez je posebno kritikovao tradicionalne desničarske stranke koje sklapaju saveze sa krajnjom desnicom, ocjenjujući da takva saradnja doprinosi prihvatanju njenih političkih stavova i slabljenju umjerenih političkih organizacija.

Kao primjer drugačijeg pristupa naveo je njemačkog kancelara Fridriha Merca i poljskog premijera Donalda Tuska, ističući da u političkoj saradnji postoje granice koje ne bi trebalo prelaziti.

Govoreći o istorijskim iskustvima Evrope, Sančez se pozvao na djelo austrijskog pisca Stefana Cvajga „Svijet od juče”, u kojem je opisan raspad evropskog poretka uoči velikih sukoba 20. vijeka. Upozorio je da demokratska dostignuća i političke slobode nisu trajno zagarantovani i da njihovo očuvanje zahtijeva stalnu odgovornost političkih institucija.

Evropu pritiskaju ratovi i borba za resurse

Španski premijer izdvojio je tri glavna izazova za evropsku budućnost: rat u Ukrajini, strateško suparništvo Sjedinjenih Američkih Država i Kine, kao i sve oštriju međunarodnu konkurenciju za energente i druge resurse.

Prema njegovoj procjeni, sukobi na Bliskom istoku prouzrokovali su evropskim ekonomijama dodatne troškove od približno 100 milijardi evra, što je neposredno uticalo na životni standard stanovništva i poslovanje privrede.

Sančez je zato ponovo podržao ubrzani razvoj obnovljivih izvora energije, navodeći da Španija već proizvodi više od polovine električne energije iz obnovljivih izvora.

Prema njegovoj ocjeni, takva energetska politika smanjuje zavisnost zemlje od nestabilnosti međunarodnog tržišta i ublažava posljedice naglih poskupljenja energenata.

Španski premijer založio se i za jačanje evropskih kapaciteta u oblasti savremenih tehnologija, posebno vještačke inteligencije, upozoravajući na uticaj digitalnih platformi i neprozirnih algoritama na političke rasprave i formiranje javnog mnjenja.

Ekonomski rast uz nezadovoljstvo građana

Osvrćući se na ekonomske rezultate svoje vlade, Sančez je naveo da je španska privreda zabilježila međugodišnji rast od 2,7 odsto, uz povećanje zaposlenosti i smanjenje budžetskog deficita i javnog duga.

Ipak, priznao je da povoljni makroekonomski pokazatelji nisu otklonili probleme sa kojima se suočava veliki broj građana.

Visoki troškovi života i otežan pristup stanovanju, naročito u velikim gradovima, ostaju među najozbiljnijim socijalnim i ekonomskim pitanjima u Španiji.

Nezadovoljstvo zbog tih problema dodatno je izraženo uoči nacionalnog štrajka koji su sindikati najavili za 11. novembar.

Sančez je branio vladinu stambenu politiku i zakonska ograničenja na tržištu iznajmljivanja, kritikujući političke snage koje odbijaju da primjenjuju usvojene mjere.

Na kraju obraćanja pozvao je evropske države da djeluju usaglašenije, ulažu u sopstvenu industriju, energetiku i tehnologiju i smanje zavisnost od odluka koje se donose izvan evropskog kontinenta.