Novo veliko istraživanje javnog mnjenja u devet evropskih država pokazalo je kontinent koji živi u strahu od novih sukoba, sumnja u sopstvenu odbranu i sa znatnom rezervom gleda nа povratak Donalda Trampa u vrh američke politike. Podatke je objavila pariska platforma Le Grand Continent, a prenio The Guardian.

Prema rezultatima, Evropljani su duboko podijeljeni u stavovima, ali jedna brojka posebno upada u oči – gotovo polovina ispitanika smatra Trampa „neprijateljem Evrope“. Najviše takvih odgovora zabilježeno je u Belgiji i Francuskoj, dok su u Hrvatskoj i Poljskoj građani znatno blagonakloniji. Ipak, opšti zaključak istraživača glasi da se „trampizam“ širom kontinenta doživljava kao politički pravac koji može ugroziti evropske interese.

Politikolog Žan-Iv Dormažen ističe da brojke otkrivaju Evropu koja više nije sigurna u svoju budućnost: „Kontinent prolazi kroz duboku promjenu – istorijsku, geopolitičku i političku. Osjeća se anksioznost, svijest o slabostima i strah od onoga što dolazi.“

Iako mnogi Trampa doživljavaju kao pretnju, Evropljani istovremeno smatraju da odnos sa SAD-om mora biti očuvan. Skoro polovina anketiranih državljanja vidi saradnju s Vašingtonom kao ključnu za stabilnost.

Među najtegobnijim nalazima istraživanja jesu oni koji se tiču odnosa prema Rusiji. Većina ispitanika procjenjuje da je rizik od šireg rata na evropskom tlu – visok. Takav stav najizraženiji je u Poljskoj, dok je u Italiji tek manjina ubjedena da je opasnost realna. Ipak, trend je jasan: mogućnost oružanog sukoba više se ne smatra dalekom hipotezom, već scenarijem koji veliki dio Evrope uzima ozbiljno.

Uprkos tome, povjerenje u nacionalne vojske je na izuzetno niskom nivou. Čak 69 odsto ispitanika smatra da njihova zemlja ne bi mogla sama da se odbrani u slučaju ruskog napada. Francuska, koja stoji najbolje, i dalje ima manjinski dio građana koji vjeruju u snagu svoje vojske. Poljska, zemlja koja je prva na udaru u svakom geografskom scenariju, takođe pokazuje duboku nesigurnost: više od polovine njenih građana nema povjerenja u odbrambene kapacitete države.

Ipak, jedan zaključak Evrope čini čvršćom nego što se može pomisliti: ogromna većina i dalje želi da ostane u Evropskoj uniji. Podrška članstvu kreće se oko 74 odsto, a naročito je visoka u Portugalu i Španiji. Čak i u zemljama gdje je evroskepticizam snažan, većina građana ne dovodi u pitanje pripadnost Uniji.

Slika bregzita, pet godina nakon izlaska Ujedinjenog Kraljevstva, samo učvršćuje takve stavove. Više od 60 odsto Evropljana smatra da je ta odluka nanela štetu Velikoj Britaniji, dok je tek manji dio uvjeren da je London dobio nešto u tom procesu.

Rezultati pokazuju Evropu koja se istovremeno plaši, sumnja i traži uporište – ali i Evropu koja jasno zna da izlaz iz neizvjesnosti ne vidi van zajedničkog okvira Evropske unije.