Američke Svemirske snage izvršile su probno lansiranje interkontinentalne balističke rakete „Minitmen III“ sa baze Vandenberg u Kaliforniji, objavljeno je u srijedu, 5. novembra. Raketa, bez bojeve glave, preletjela je oko 6.700 kilometara i pogodila cilj na poligonu „Ronald Regan“ na atolu Kvadžalejn, na Maršalovim Ostrvima.
Iz 30. krila Svemirskih snaga SAD saopšteno je da je cilj lansiranja bio testiranje „pouzdanosti i efikasnosti“ rakete koja predstavlja osnovu kopnene komponente američke nuklearne trijade.
„Ovim testom procjenjena je pouzdanost, operativna spremnost i tačnost ICBM sistema koji je temelj nacionalne odbrane Sjedinjenih Država“, navedeno je u saopštenju.
Lansiranje dolazi nedugo nakon što je predsjednik Donald Tramp najavio da je naložio „Ministarstvu rata da započne testiranje nuklearnog oružja na ravnopravnoj osnovi“. Njegova izjava izazvala je brojne reakcije u javnosti i tumači se kao jasan signal obnovljene vojne demonstracije moći.
Iako Pentagon tvrdi da je raspored testiranja utvrđen prije više godina i nema veze s trenutnim geopolitičkim prilikama, analitičari ocjenjuju da je ovo lansiranje indirektan odgovor na informacije o novim ruskim strateškim testovima.
Član Odbora za odbranu Državne dume Andrej Kolesnik naveo je da je „lansiranje jasan signal Moskvi“, ali da je „prerano govoriti o novoj trci u naoružanju“.
Raketa „Minitmen III“ nalazi se u upotrebi još od 1970. godine i predstavlja jedinu kopnenu interkontinentalnu raketu u američkom arsenalu. Više od 400 projektila u stalnoj je pripravnosti u bazama u Montani, Vajomingu i Sjevernoj Dakoti.
Duga je preko 18 metara, teška oko 36 tona i ima domet od čak 14.000 kilometara. Raketa je tokom decenija više puta modernizovana – dobila je novi sistem navođenja, bojeve glave W87 snage 300 kilotona i poboljšane motore.
Nuklearni eksperimenti bez eksplozija
Američki ministar energetike Kris Rajt potvrdio je da su u toku pripreme za nove „subkritične nuklearne eksperimente“ – testove u kojima se ispituju svi elementi oružja osim same nuklearne eksplozije.
Sličan eksperiment sproveden je u Nevadi u maju ove godine u okviru serije „Nimbl“, u skladu s moratorijumom koji SAD primjenjuju od 1992. godine.
Putin podsjeća na upozorenja
Ruski predsjednik Vladimir Putin poručio je da je Moskva više puta naglasila da će odgovoriti ako druge države započnu nuklearna testiranja.
„Ako Sjedinjene Države ili druge zemlje potpisnice ugovora izvedu takve testove, Rusija će biti obavezna da preduzme odgovarajuće mjere“, rekao je Putin, podsjetivši da se Moskva i dalje pridržava Sporazuma o sveobuhvatnoj zabrani nuklearnih testova.
Iako američke vlasti tvrde da je riječ o unaprijed planiranom tehničkom testu, lansiranje „Minitmena III“ tumači se kao snažna poruka o obnovljenoj nuklearnoj spremnosti Vašingtona. U trenutku kada su odnosi SAD i Rusije ponovo na ivici novog hladnog rata, ova demonstracija sile dodatno podiže tenzije na globalnoj sceni.
