Više od 50.000 ljudi preminulo je tokom ljeta 2026. godine u Evropi od posljedica ekstremno visokih temperatura, pokazuju rezultati najnovijeg naučnog istraživanja. Riječ je o najsmrtonosnijem ljetu kada su u pitanju posljedice visokih temperatura od početka 21. vijeka, dok je istovremeno evropska ekonomija pretrpjela gubitke procijenjene na 113 milijardi evra, prenose zapadni mediji.

Prema rezultatima istraživanja koje su objavili naučnici sa Imperijal koledža u Londonu i Londonske škole za higijenu i tropsku medicinu, tokom juna, jula i avgusta zabilježen je procijenjeni broj od 50.391 smrtnog slučaja povezanog sa ekstremnim vrućinama. Analiza je obuhvatila 854 evropska grada, u kojima živi približno 40 odsto stanovništva posmatranih zemalja.

Kako prenose „Politiko” i drugi zapadni mediji, naučnici su utvrdili da je broj smrtnih slučajeva bio čak 71 odsto veći nego tokom 2022. godine, koja je do sada važila za najsmrtonosniju u posmatranom periodu. Te godine je u istim gradovima procijenjeno 29.480 smrtnih slučajeva povezanih sa visokim temperaturama.

Istraživači procjenjuju da je od ukupnog broja preminulih čak 32.619 smrtnih slučajeva povezano sa dodatnim zagrijavanjem izazvanim ljudskim aktivnostima. To znači da se približno dvije trećine procijenjenog smrtnog bilansa dovode u vezu sa klimatskim promjenama.

Najveći broj smrtnih slučajeva zabilježen je u Italiji, gdje su naučnici procijenili da je zbog visokih temperatura preminulo oko 13.300 ljudi. Slijede Francuska sa približno 7.300, Španija sa 6.800, Njemačka sa 6.300 i Velika Britanija sa oko 4.400 smrtnih slučajeva.

Posebno su bili ugroženi stariji građani, prije svega osobe starije od 85 godina, na koje otpada više od polovine procijenjenih smrtnih slučajeva. Visoke temperature predstavljale su ozbiljnu opasnost i za hronične bolesnike, posebno osobe sa kardiovaskularnim i respiratornim oboljenjima.

Naučnici ukazuju da se posljedice toplotnih talasa često ne prepoznaju neposredno u zvaničnoj statistici smrtnosti, jer ekstremne temperature mogu da pogoršaju postojeća zdravstvena stanja i dovedu do srčanih udara, moždanih udara i drugih teških komplikacija.

Jedan od najopasnijih perioda zabilježen je između 17. juna i 1. jula, kada su temperature u pojedinim djelovima Evrope bile u prosjeku 5,3 stepena iznad uobičajenih vrijednosti. Prema procjenama istraživača, u tom periodu dogodila se približno trećina ukupnog broja smrtnih slučajeva povezanih sa ljetnjim vrućinama.

Temperature su u djelovima Evrope prelazile 40 stepeni Celzijusa, a Francuska se suočavala sa dugotrajnim periodima visokih temperatura i upozorenjima meteoroloških službi.

Osim tragičnih posljedica po ljudske živote, ekstremne vrućine nanijele su ogromnu štetu evropskoj privredi.

Prema procjeni njemačke osiguravajuće kompanije „Alijanc”, koju su prenijeli njemački mediji, gubici evropske ekonomije zbog visokih temperatura tokom 2026. godine dostigli su približno 113 milijardi evra.

Najveću ekonomsku štetu pretrpjela je Italija, sa procijenjenim gubicima od 28 milijardi evra, dok su u Njemačkoj gubici iznosili oko 25 milijardi. Francuska je pretrpjela štetu od približno 20 milijardi evra.

Prema analizi „Alijanca”, ekonomske posljedice ogledaju se prije svega u smanjenoj produktivnosti rada, prekidima proizvodnje, dužim pauzama zaposlenih i odsustvima sa posla tokom perioda ekstremnih temperatura.

Procijenjeni gubici predstavljaju gotovo 0,5 odsto očekivane godišnje ekonomske proizvodnje Evrope, što pokazuje koliko vremenske nepogode mogu da utiču na industriju, poljoprivredu i privredne aktivnosti.

Posljedice nepovoljnih vremenskih prilika posebno su pogodile poljoprivredne proizvođače, a o razmjerama problema govorio je i poznati britanski televizijski voditelj i vlasnik farme Džeremi Klarkson.

Klarkson je početkom oktobra, tokom obraćanja na konferenciji Konzervativne stranke u Birmingemu, izjavio da je protekla poljoprivredna sezona bila katastrofalna za njegovo imanje.

– Naporno smo radili tokom cijele godine, a na kraju smo dobili, mislim da ne griješim, svega tri unce hrane za kokoške – rekao je Klarkson, opisujući rezultate rada na svojoj farmi.

On je naglasio da su ekstremni vremenski uslovi, visoki troškovi proizvodnje i ekonomska neizvjesnost doveli britanske poljoprivrednike u izuzetno težak položaj.

Klarkson je priznao da mu prihodi od televizijskih i drugih poslovnih aktivnosti omogućavaju da podnese gubitke u poljoprivredi, dok mnogi proizvođači koji zavise isključivo od svojih imanja nemaju takvu mogućnost.

Naučnici istovremeno upozoravaju da bi posljedice budućih toplotnih talasa mogle biti još ozbiljnije ukoliko evropske države ne unaprijede sisteme ranog upozoravanja, zdravstvenu zaštitu ugroženog stanovništva i infrastrukturu prilagođenu visokim temperaturama.

Posebnu pažnju privukla je i vijest iz Francuske, gdje je 22. oktobra potvrđen prvi dokumentovani slučaj infekcije čovjeka virusom šamonda, koji je do sada bio poznat prije svega kao uzročnik infekcija kod životinja.

Pacijent sa teško oslabljenim imunitetom preminuo je početkom oktobra u Lionu, a francuske zdravstvene vlasti i Evropski centar za prevenciju i kontrolu bolesti saopštili su da se još ispituje u kojoj mjeri je infekcija doprinijela smrtnom ishodu.

Nadležne institucije naglasile su da za sada nije utvrđen rizik po opštu populaciju. Ovaj slučaj nije doveden u neposrednu vezu sa smrtnim slučajevima izazvanim ljetnjim toplotnim talasima.