Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je da Vašington ima potpuno legitimna pitanja o smislu NATO-a, nakon što su pojedini saveznici, među kojima je naveo Španiju, odbili da Sjedinjenim Državama omoguće korišćenje vojnih baza i vazdušnog prostora tokom sukoba sa Iranom.

Govoreći za „Foks njuz”, Rubio je ocijenio da je jedan od glavnih razloga zbog kojih je NATO koristan za Ameriku upravo mogućnost korišćenja savezničke vojne infrastrukture u kriznim situacijama. Ukoliko se to, kako je rekao, sada uskraćuje, postavlja se pitanje koja je svrha saveza.

„Kada imate partnere iz NATO-a koji vam uskraćuju upotrebu tih baza, a jedan od osnovnih razloga zbog kojih je NATO dobar za Ameriku sada nam uskraćuje, na primjer, Španija, onda koja je svrha alijanse”, rekao je Rubio.

On je dodao da SAD nisu tražile od evropskih saveznika da direktno učestvuju u borbenim dejstvima, već da omoguće pristup postojećoj infrastrukturi, što je, prema njegovim riječima, dugo smatrano jednom od ključnih prednosti savezništva. Rubio je naveo da Vašington mora da preispita odnos prema Alijansi ukoliko se pokaže da NATO služi samo za američku zaštitu Evrope, ali ne i za američke nacionalne interese.

Španija je prethodno saopštila da neće dozvoliti korišćenje svojih baza Rota i Moron za operacije povezane sa ratom u Iranu, niti upotrebu španskog vazdušnog prostora za američke vojne letove u tom kontekstu. Madrid je takav stav obrazložio tvrdnjom da baze neće biti stavljene na raspolaganje za akcije koje nisu u skladu sa međunarodnim pravom i Poveljom UN.

Predsjednik SAD Donald Tramp ranije je izrazio nezadovoljstvo ponašanjem NATO partnera, ocjenjujući da Alijansa nije u dovoljnoj mjeri stala uz Vašington u trenutku kada su SAD očekivale podršku.

S druge strane, generalni sekretar NATO-a Mark Rute nastoji da ublaži utisak o dubljoj krizi unutar Alijanse. On je, tokom posjete Podgorici, izjavio da je „izuzetno optimističan” u pogledu budućnosti NATO-a, upravo zbog Trampovog pritiska na evropske saveznike da povećaju izdvajanja za odbranu.

Ipak, Rubiova poruka pokazuje da se u Vašingtonu sve otvorenije postavlja pitanje šta Sjedinjene Države dobijaju od saveza ukoliko im saveznici u kriznim trenucima uskraćuju ono što je decenijama smatrano jednim od temelja američkog vojnog prisustva u Evropi.