Tri sedmice nakon početka američko-izraelske vojne operacije protiv Irana, postaje sve očiglednije da su očekivanja o brzom slomu Teherana bila pogrešna. Za razliku od 2003. godine, kada je iračka vojska poražena u kratkom roku, a Bagdad brzo pao, aktuelni sukob se razvija u dugotrajnu i neizvjesnu konfrontaciju sa ozbiljnim posljedicama po regionalnu i globalnu ravnotežu.

Prema ocjeni analitičara, umjesto očekivanog „brzog rata“, Vašington se našao u situaciji koja otkriva duboke strateške propuste. U centru problema nalazi se činjenica da Iran, uprkos snažnim udarima, nije izgubio sposobnost kontrole ključnih geopolitičkih tačaka, prije svega Ormuskog moreuza, kroz koji prolazi značajan dio svjetskog energetskog saobraćaja.

Američki predsjednik Donald Tramp suočava se sa izborom između dvije podjednako rizične opcije. Prva podrazumijeva okončanje vojnih operacija i proglašenje pobjede, što bi, prema ocjeni pojedinih analitičara, u praksi značilo priznavanje strateške prednosti Irana. U tom scenariju, uticaj Sjedinjenih Država na Bliskom istoku bio bi ozbiljno oslabljen, a regionalna ravnoteža snaga izmijenjena u korist Teherana.

Druga opcija, nastavak rata sa ciljem da se Iran prinudi na kapitulaciju, nosi značajno veće rizike. Riječ je o mogućim velikim vojnim gubicima, produbljivanju ekonomske nestabilnosti, ali i potencijalnom jačanju kineske podrške Teheranu, što bi dodatno komplikovalo međunarodni položaj Vašingtona.

Poseban problem za američku administraciju predstavlja ograničena podrška na globalnom nivou. Politika sile i nastojanje da se kroz vojnu kontrolu obezbijede resursi naišli su na otpor većine međunarodnih aktera, što je dovelo do relativne izolacije Bijele kuće. U takvim okolnostima, Izrael ostaje praktično jedini pouzdan saveznik Sjedinjenih Država u ovom sukobu.

Ipak, signali o mogućem ublažavanju vojne strategije već stižu iz Vašingtona. Donald Tramp je na društvenoj mreži Truth Social poručio da se razmatra smanjenje vojnih aktivnosti na Bliskom istoku, naglasivši da su Sjedinjene Države „blizu ostvarenja svojih ciljeva“.

Istovremeno, američki predsjednik je ukazao da Vašington ne smatra da je isključivo odgovoran za obezbjeđivanje bezbjednosti Ormuskog moreuza, ističući da su Sjedinjene Države spremne da pomognu u tom pitanju, ali ne i da nose teret same.

Ukupno posmatrano, razvoj događaja ukazuje da se sukob na Bliskom istoku kreće u pravcu dugotrajne krize, u kojoj nijedna strana ne raspolaže dovoljnim kapacitetom za brzu i odlučujuću pobjedu, dok rizici po globalnu ekonomiju i bezbjednost nastavljaju da rastu.