Francuski predsjednik Emanuel Makron uputio je seriju oštrih i upozoravajućih poruka u više intervjua uticajnim zapadnim medijima, ocjenjujući da se Evropa nalazi u dubokoj geopolitičkoj i geoekonomskoj krizi, uz sve izraženije spoljne pritiske i unutrašnje slabosti koje, kako tvrdi, prijete samom opstanku Evropska unija kao jedinstvenog projekta.

U intervjuu za Fajnenšel tajms, Makron je izjavio da američki predsjednik Donald Tramp želi da se „raspadne Evropska unija“, ocjenjujući da sadašnja američka administracija nastupa kao „otvoreno antievropska“, da „prezire“ Evropsku uniju i da joj je strateški cilj slabljenje evropskog jedinstva.

Makron je upozorio da Evropa ne smije da prihvati ulogu pasivnog posmatrača ukoliko se pritisci iz Vašingtona nastave ili pojačaju. „Ako nas otvoreno napadnu, mislim da ne bi trebalo da sagnemo glave niti da pokušavamo da postignemo dogovor“, poručio je francuski predsjednik, dodajući da politika ublažavanja tenzija koju Unija sprovodi već mjesecima očigledno ne daje rezultate.

Evropa u vanrednom stanju

Dodatnu težinu Makronovim upozorenjima daje njegova ocjena iznijeta u intervjuu za Ekonomist, u kojem je naveo da se Evropa nalazi u „vanrednom stanju“, kako u geopolitičkom, tako i u geoekonomskom smislu. Prema njegovim riječima, Evropska unija mora hitno da investira u sopstvenu ekonomiju i da ukloni unutrašnje prepreke rastu, jer će u suprotnom biti „zgnječena“ između američke tehnološke dominacije i masovnog uvoza iz Kine.

Makron je naglasio da je pitanje konkurentnosti postalo ključno egzistencijalno pitanje za Uniju, posebno uoči samita EU zakazanog za 12. februar, na kojem će upravo ekonomska snaga i razvojni potencijal Evrope biti u fokusu razgovora evropskih lidera.

Dijalog sa Rusijom kao evropska nužnost

Istovremeno, francuski predsjednik je u intervjuu za Zidojče cajtung otvorio i temu odnosa sa Rusijom, predloživši pojedinim evropskim liderima da se nastavi direktan dijalog sa Moskvom, kako bi Evropa izbjegla zavisnost od trećih strana u razgovorima o okončanju rata u Ukrajini.

Makron je podsjetio da se geografski položaj Evrope neće promijeniti, „sviđala nam se Rusija ili ne“, i da je ona trajno „pred našim vratima“. Upravo zbog toga, kako je naveo, predložio je nastavak komunikacije, iako su, po njegovim riječima, neke evropske zemlje još uvijek oklijevale da naprave taj korak.

Prema Makronu, Pariz je već ponovo uspostavio dijalog sa Moskvom na „tehničkom nivou“, uz očekivanje da Evropska unija u budućnosti izgradi jedinstven i organizovan pristup kontaktima sa Rusijom. „Ne bi trebalo da bude previše sagovornika; potreban je mandat i jasno predstavljanje“, istakao je on, dodajući da mora postojati prostor za nastavak dijaloga.

„Zašto? Zato što će onog dana kada dođe mir, taj mir biti evropski mir“, zaključio je Makron, jasno stavljajući do znanja da, uprkos ratu i dubokim političkim podjelama, Evropa ne može sebi da dozvoli trajno odsustvo strateške komunikacije sa Rusijom.

Sve ove poruke, iznijete u kratkom vremenskom rasponu, ukazuju da francuski predsjednik nastoji da otvori široku debatu o budućem položaju Evrope u svijetu koji se ubrzano mijenja – svijetu u kojem, kako upozorava, Unija više nema luksuz neodlučnosti, niti oslanjanja na tuđe političke i ekonomske centre moći.