Mornarica Narodnooslobodilačke armije Kine rasporedila je udarnu grupu nosača aviona koju predvodi „Liaoning” u vodama Južnog kineskog mora, u trenutku kada Filipini i Sjedinjene Američke Države, uz više saveznika, održavaju veliku vojnu vježbu „Balikatan”.

Prema pisanju „Saut čajna morning posta”, kineska flotila je primijećena na satelitskim snimcima, a nosač aviona „Liaoning” nalazi se među većim brodovima koji izvode manevre u blizini Filipina. Komanda Južnog teatra kineske vojske saopštila je da su vježbe održane u vodama istočno od Luzona, navodeći da je riječ o „neophodnoj akciji” u skladu sa regionalnom situacijom.

Raspoređivanje kineske grupe poklopilo se sa početkom vježbe „Balikatan 2026”, koja traje od 20. aprila do 8. maja. Kako je javio Rojters, riječ je o najvećoj vježbi do sada po broju zemalja učesnica: pored Filipina i SAD, aktivno učestvuju Australija, Kanada, Francuska, Novi Zeland i Japan. U manevrima učestvuje više od 17.000 vojnika, od čega oko 10.000 iz Sjedinjenih Država.

Filipinske i američke snage izvele su i vježbe odbrane obale na ostrvu Palavan, okrenutom ka Južnom kineskom moru. Načelnik filipinske vojske Romeo Bravner izjavio je da je to područje od posebnog značaja jer se nalazi nasuprot arhipelaga Spratli, koji Manila smatra dijelom svoje isključive ekonomske zone.

Prema navodima specijalizovanih vojnih portala, kinesku grupu uz „Liaoning” prate razarači, fregate, amfibijski brodovi i podmorničke snage. Posebnu pažnju izazvalo je prisustvo velikih amfibijskih platformi, što ukazuje da kineska mornarica u ovom slučaju ne demonstrira samo sposobnost zaštite nosača aviona već i šire operacije na moru i obali.

„Liaoning”, prvi kineski nosač aviona, posljednjih godina sve češće se koristi u operacijama daleko od matičnih luka, čime Peking pokazuje da razvija mornaricu sposobnu za dugotrajnije djelovanje u zapadnom Pacifiku. Njegovo prisustvo u blizini Filipina ima i političku težinu, jer dolazi u vrijeme kada Manila jača vojnu saradnju sa Vašingtonom, Tokiom, Kanberom i drugim partnerima.

Kina je više puta kritikovala zajedničke vojne vježbe Filipina i zapadnih saveznika, tvrdeći da one podižu tenzije u regionu. Sa druge strane, američki zvaničnici navode da „Balikatan” nije usmjeren protiv bilo koje konkretne države, već da služi jačanju savezničke spremnosti i interoperabilnosti.

Južno kinesko more ostaje jedna od najosjetljivijih tačaka u Aziji. Peking polaže pravo na gotovo cijelu akvatoriju, dok Filipini, Vijetnam, Malezija, Brunej i Tajvan imaju sopstvene teritorijalne pretenzije. Arbitražna presuda iz 2016. godine osporila je široke kineske zahtjeve u tom moru, ali je Peking nije prihvatio.