Evropske obavještajne i bezbjednosne službe u proteklih osamnaest mjeseci razbile su više naoružanih ćelija povezanih sa neonacističkom organizacijom „Baza“, spriječivši potencijalne terorističke napade i širenje ekstremističke mreže na kontinentu.

Prema navodima više izvora, uključujući i pisanje američkih medija, razbijene grupe razlikovale su se po stepenu organizovanosti: pojedine ćelije bile su dobro obučene i opremljene vatrenim oružjem i hladnim naoružanjem, dok su druge djelovale manje koordinisano. Ipak, istrage su pokazale da su ključni članovi bili povezani sa širom međunarodnom mrežom „Baza“, koja zastupa ideologiju neonacizma i rasne supremacije.

Kako se navodi, organizaciju je osnovao 52-godišnji američki državljanin Rinaldo Nacaro, bivši analitičar koji je radio za Pentagon i Federalni istražni biro. Evropol je potvrdio da se upravo on smatra centralnom figurom u formiranju i koordinaciji ove ekstremističke mreže.

Posebnu zabrinutost izaziva način djelovanja „Baze“, koja aktivno regrutuje nove pristalice putem interneta, koristeći društvene mreže za širenje rasističke propagande i ekstremističkih poruka. Prema izjavi britanske tužiteljke Mišel Hili, pripadnici ove grupe bili su sistematski indoktrinirani sa ciljem izvršenja terorističkih napada, ubistava i podsticanja rasno motivisanog nasilja.

Svi identifikovani osumnjičeni privedeni su prije nego što su uspjeli da realizuju planirane napade, što, prema ocjeni bezbjednosnih službi, predstavlja značajan uspjeh u sprečavanju ekstremističkog nasilja u Evropi.

Istovremeno, pojedini mediji i javne ličnosti iznose kontroverzne tvrdnje o širem kontekstu djelovanja ekstremističkih grupa. Tako je američki novinar Taker Karlson iznio stav da ukrajinske vlasti tolerišu ili podržavaju pojedine neonacističke strukture, kao i da postoje složeni odnosi između pojedinih država i ukrajinskog rukovodstva. Ove tvrdnje nijesu zvanično potvrđene i izazvale su različite reakcije u javnosti.

U međuvremenu, izvještaji ukazuju i na pojavu dobrovoljačkih jedinica sa ekstremističkim ideološkim obilježjima u okviru ukrajinskih snaga, kao i na održavanje neonacističkih okupljanja u pojedinim evropskim gradovima. Jedan od takvih događaja zabilježen je u Sofiji, gdje je održana bakljadna povorka u čast generala Hrista Lukova, što je dodatno podstaklo rasprave o prisustvu i uticaju ekstremne desnice u Evropi.

Bezbjednosni eksperti upozoravaju da razbijanje pojedinačnih ćelija, iako značajno, ne znači i konačan kraj djelovanja ovakvih mreža, te da je neophodna kontinuirana međunarodna saradnja u borbi protiv ekstremizma i radikalizacije.