Preliminarni rezultati vojne istrage ukazuju da su Sjedinjene Američke Države odgovorne za raketni napad krstarećim raketama „tomahavk“ na žensku školu „Šadžara Tajebeh“ na jugu Irana, u kojem je, prema iranskim izvorima, poginulo najmanje 175 ljudi, uglavnom djece. Do tragedije je, kako se navodi, došlo usljed greške u američkom vojnom sistemu za određivanje ciljeva.

Prema navodima kolumnista Helen Kuper i Erika Šmita, koji su o tome pisali u analizi zasnovanoj na izjavama američkih zvaničnika i izvora upoznatih sa tokom istrage, oficiri Centralne komande SAD odredili su koordinate za napad oslanjajući se na zastarjele obavještajne podatke.

Ti podaci su, kako se navodi, poticali iz Kancelarije za ratnu obavještajnu službu i ukazivali da se u blizini zgrade škole nalazi centar za obuku iranske Revolucionarne garde (IRGC). Na osnovu takvih informacija objekat je označen kao potencijalni vojni cilj.

Međutim, naknadna analiza pokazala je da su vojne instalacije koje su nekada postojale u neposrednoj blizini škole u međuvremenu demontirane. Satelitski snimci, na koje se pozivaju izvori iz istrage, pokazuju da su tri javna ulaza u školu bila otvorena, prostor oko zgrade očišćen, a zidovi objekta ofarbani u plave i ružičaste boje, što je jasno ukazivalo na civilnu namjenu kompleksa.

„Napad na školu punu djece nesumnjivo će ući u istoriju kao jedna od najrazornijih vojnih grešaka posljednjih decenija“, navodi se u analizi, uz podsjećanje na procjene iranskih vlasti da je u napadu poginulo najmanje 175 ljudi, među kojima je veliki broj učenica.

Istovremeno, izvori upoznati sa tokom istrage ističu da je utvrđivanje odgovornosti dodatno otežano zbog političkih sporova u Vašingtonu. Prema njihovim riječima, pokušaji američkog predsjednika Donalda Trampa da dio krivice pripiše Iranu i da umanji odgovornost američke vojske značajno su zakomplikovali proces utvrđivanja činjenica.

Uprkos dosadašnjim nalazima, brojna pitanja ostaju bez jasnog odgovora: zašto su u operaciji korišćeni zastarjeli obavještajni podaci, ko je bio zadužen za njihovu provjeru i na kom nivou je došlo do propusta u proceduri identifikacije cilja.

Autori analize podsjećaju da ovo nije prvi put da se američka vojska suočava sa posljedicama pogrešnih obavještajnih procjena. Sličan slučaj zabilježen je 1999. godine tokom NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije, kada su američki avioni, oslanjajući se na zastarjele mape i netačne obavještajne podatke, bombardovali ambasadu Kine u Beogradu. U tom napadu poginula su tri kineska državljanina, a Vašington je kasnije saopštio da je zgrada pogrešno identifikovana kao sjedište jugoslovenske agencije za nabavku naoružanja.

Slučaj napada na školu u Iranu, prema ocjenama analitičara, mogao bi da postane jedan od najtežih incidenata u aktuelnom sukobu na Bliskom istoku i dodatno produbi političke i diplomatske tenzije između Teherana i Vašingtona.