Bivši predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Bil Klinton danas, 19. avgusta, puni 80 godina. Četrdeset drugi predsjednik SAD vodio je zemlju od 1993. do 2001. godine, a njegova dva mandata obilježili su snažan ekonomski rast i budžetski suficit, ali i krupne američke vojne intervencije, među kojima je za Srbiju i Crnu Goru najznačajnije NATO bombardovanje Savezne Republike Jugoslavije 1999. godine.

Klinton je rođen 19. avgusta 1946. godine u Houpu, u saveznoj državi Arkanzas. Diplomirao je na Univerzitetu Džordžtaun 1968. godine, dobio Rodsovu stipendiju za studije na Oksfordu, a pravni fakultet završio je na Jejlu 1973. godine. Tamo je upoznao Hilari Rodam, sa kojom se vjenčao 1975, dok im je 1980. rođena kćerka Čelsi.

Političku karijeru gradio je u Arkanzasu. Za generalnog tužioca te savezne države izabran je 1976, a dvije godine kasnije postao je guverner. Poslije jednog izgubljenog mandata vratio se na mjesto guvernera 1983. i na toj funkciji ostao do odlaska u Bijelu kuću.

Na predsjedničkim izborima 1992. pobijedio je republikanskog predsjednika Džordža Buša Starijeg i nezavisnog kandidata Rosa Peroa, a četiri godine kasnije osvojio je i drugi mandat. Time je postao prvi demokrata poslije Frenklina Ruzvelta koji je osvojio dva uzastopna predsjednička mandata.

Klintonov period u Bijeloj kući ostao je upamćen po povoljnim ekonomskim pokazateljima. Američki savezni budžet je 1998. zabilježio suficit od oko 70 milijardi dolara, prvi poslije gotovo tri decenije, a suficit je nastavio da raste i narednih godina.

Istovremeno, njegov mandat obilježilo je snažno američko angažovanje na prostoru bivše Jugoslavije. Za Srbiju i Crnu Goru je Klintonovo ime prije svega vezano za 1999. godinu, kada su SAD, zajedno sa ostalim članicama NATO-a, pokrenule vazdušne udare na Saveznu Republiku Jugoslaviju. Bombardovanje je počelo 24. marta, a sam Klinton se istog dana obratio američkoj javnosti obrazlažući odluku o upotrebi vojne sile zbog situacije na Kosovu i Metohiji.

Upravo je ta odluka ostala jedna od najvažnijih tačaka njegovog političkog nasljeđa kada je riječ o Srbiji i odnosima Beograda i Vašingtona.

Klintonov drugi mandat potresao je i jedan od najvećih političkih i privatnih skandala u novijoj američkoj istoriji – afera sa pripravnicom u Bijeloj kući Monikom Levinski.

Pošto je najprije javno negirao seksualnu vezu, Klinton je u avgustu 1998. pred velikom porotom priznao da je sa Levinski imao, kako je naveo, neprikladan intimni odnos.

Predstavnički dom Kongresa je 19. decembra 1998. izglasao njegov opoziv zbog davanja lažnog iskaza pod zakletvom i ometanja pravde. Suđenje je potom preneseno u Senat, koji ga je 12. februara 1999. oslobodio, pa je Klinton ostao predsjednik do isteka drugog mandata u januaru 2001. godine.

Poslije odlaska iz Bijele kuće Klinton se okrenuo radu svoje fondacije i međunarodnim humanitarnim i razvojnim projektima, a ostao je aktivan i u Demokratskoj stranci, uključujući podršku političkim kampanjama svoje supruge Hilari Klinton.

Osam decenija poslije rođenja i četvrt vijeka poslije odlaska iz Bijele kuće, Klinton ostaje jedna od najprepoznatljivijih ličnosti američke politike devedesetih. U SAD po ekonomskom periodu i aferi koja je dovela do impičmenta, a u Srbiji i Crnoj Gori prije svega po odluci njegove administracije da 1999. godine učestvuje u NATO bombardovanju SR Jugoslavije.