Srpska pravoslavna crkva proslavlja danas Vaskrsenje Gospoda Isusa Hristosa ‒ Vaskrs. Za vjernike ovo je najveći i najradosniji praznik u godini, obilježen crvenim slovom u crkvenom kalendaru. Ovaj pokretni praznik podsjeća na pobjedu Isusa Hristosa nad smrću, veliki dan kada se ispunilo očekivanje i želja svih pravednika i proroka od Adama do Svetog Jovana Krstitelja. Zbog velikog značaja ovog događaja svaka nedjelja u toku godine posvećena je Vaskrsu i svaka se smatra za mali Vaskrs.

Prema hrišćanskom predanju, nakon raspeća Isusa Hrista, žene Mironosnice su u nedjelju ujutru posjetile njegov grob i zatekle ga praznog. Prema jevanđeoskom zapisu, događaj je bio propraćen snažnim zemljotresom, nakon čega se pojavio anđeo koji je pomjerio kamen sa ulaza u grobnicu i objavio vijest o Vaskrsenju.

Žene su po anđeoskom uputstvu odmah krenule da obavijeste učenike o ovom čudu. Ubrzo nakon toga, sam Isus se pojavio pred ženama, ohrabrio ih riječima „ne bojte se“ i naložio im da prenesu njegovoj braći poruku da se okupe u Galileji gdje će ga ponovo vidjeti. Ovaj događaj označio je početak tradicionalnog hrišćanskog pozdrava „Hristos Vaskrse“ i „Vaistinu Vaskrse“, koji se i danas koristi kao simbol pobjede života nad smrću.

Svijetla nedjelja, period koji slijedi nakon Vaskrsa, predstavlja vrijeme ispunjeno hrišćanskom radošću i prazničnim raspoloženjem. Specifičnost ove sedmice ogleda se u tome što se čak i u slučajevima ožalošćenosti pjevaju vaskršnje pjesme, koje simbolizuju trijumf života nad smrću.

Istorijski okvir za proslavu najvećeg hrišćanskog praznika postavljen je na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji 325. godine. Tom prilikom ustanovljeno je da se Vaskrs obilježava prve nedjelje nakon prvog punog mjeseca koji prethodi proljećnoj ravnodnevici, a nakon jevrejske Pashe. Iako je pravilo definisano još u četvrtom vijeku, potpuna usaglašenost između Istoka i Zapada po pitanju datuma praznovanja postignuta je tek 526. godine.

Termin „Pasha“, koji se često koristi kao sinonim za Vaskrs, svoje korijene vuče iz starozavjetnog jevrejskog praznika kojim se slavilo izbavljenje iz egipatskog ropstva. U hrišćanskom kontekstu, Vaskrs predstavlja duhovnu Pashu – prelazak čovjeka sa Hristom iz prolaznosti smrti u vječnost nebeskog života.

Vaskrs nije samo crkveni događaj, već suštinska osnova hrišćanske vjere koja simbolizuje prelazak u vječni život. Kroz vijekove, precizno utvrđena pravila praznovanja i običaji Svijetle nedjelje sačuvali su duboku simboliku pobjede svjetlosti i radosti nad smrću, objedinjujući vjernike u proslavi Hristovog vaskrsenja.

Bojenje i šaranje jaja predstavlja jedan od najprepoznatljivijih običaja koji prate proslavu Vaskrsa. Ova praksa potiče iz vremena kada je Marija Magdalena, propovijedajući Jevanđelje u Rimu, caru Tiberiju poklonila obojeno jaje uz riječi „Hristos vaskrse!”, postavljajući temelj tradiciji koja se do danas održava u hrišćanskom svijetu.

Za porodice, a posebno za djecu, vaskršnji praznici su ispunjeni radošću i tradicionalnim nadmetanjem u tucanju jajima. Posebno mjesto u svakom domu zauzima prvo ofarbano jaje, poznato kao „čuvarkuća”, koje se prema narodnom vjerovanju čuva tokom cijele godine kao zaštitnik doma. Pored jaja, prazničnu trpezu često upotpunjuje i posebno pripremljen vaskršnji kolač, koji doprinosi duhu zajedništva i svečanosti.