Dok Kurti nudi tzv. Kosovo kao deponiju za britanske azilante, premijer Crne Gore Milojko Spajić ostavlja vrata otvorena za sličan aranžman — ako London plati.

Prema pisanju Gardijana, Velika Britanija planira da osnuje “centre za povratak” u trećim zemljama, u kojima bi bili smještani ljudi čiji su azilantski zahtjevi u Britaniji odbijeni. Samoproglašeno tzv. Kosovo je već izrazilo spremnost da bude prva zemlja koja će prihvatiti takav sporazum, a premijer privremenih prištinskih vlasti Albin Kurti poručio je da to smatra „prijateljskom i političkom obavezom“.

Spajićevo “otvoreno ali uslovno” da


Najveću pažnju u regionu ipak je izazvala izjava crnogorskog premijera Milojka Spajića, koji je za Tajms poručio da je Crna Gora “spremna da razgovara” o eventualnom sporazumu sa Britanijom, ali samo ukoliko bi on bio propraćen značajnim ulaganjima u infrastrukturu.

Iako je ovaj stav formalno obazriv, u praksi predstavlja otvorenu ponudu Londonu da se o crnogorskoj teritoriji pregovara kao o potencijalnom logističkom centru za migrante — što bi označilo dramatičan presedan u politici jedne suverene države.

“Dogovor sa đavolom”


Dok Edi Rama iz Albanije ovu praksu naziva „simbolom britanskog pada u mrak poslije Bregzita“, a BiH odbija bilo kakvu ideju prijema migranata iz Britanije, Spajićev stav otvara vrata modelu koji podrazumijeva trgovinu teritorijom u zamjenu za investicije.

U diplomatskim krugovima u Podgorici već se spekuliše da bi takav “dil” mogao uključiti finansijsku pomoć, donacije za bezbjednosni sektor i infrastrukturne projekte, što bi London predstavio kao “pomoć Crnoj Gori”, a u suštini bi značilo prihvatanje uloge evropske tampon-zone za tuđe migracione probleme.

Kurti kao glasnik “novog poretka”


Spajićev oprezni uslovi dolaze u trenutku kada je Kurti već pristao da “pomogne Britaniji” i primi dio odbijenih azilanata, tražeći zauzvrat “podršku u oblasti bezbjednosti, opremu i projekte”. Time je Priština postala prvi javno imenovani partner Londona u realizaciji ovog plana.

Dok zapadni mediji ovaj potez opisuju kao “saradnju”, za većinu posmatrača u regionu to je jasna demonstracija političke zavisnosti i servilnosti. Kosovo i potencijalno Crna Gora bi time postale eksterni čuvari evropskih granica, bez stvarnog uticaja, ali sa ogromnim bezbjednosnim rizicima.

Spajićev balans između Zapada i javnosti


Spajićev stav pokazuje karakterističnu dvoličnost crnogorske politike: spolja se šalje signal lojalnosti zapadnim partnerima, dok se unutra ostavlja prostor za interpretaciju da je sve “uslovno”. Međutim, i samo otvaranje mogućnosti da se o tome razgovara u javnosti, u trenutku kada susjedne zemlje odlučno odbijaju slične aranžmane, govori o spremnosti da se državni interesi podrede tuđim agendama.

Izdaja u tehničkom pakovanju


U suštini, ovo nije pitanje “pomoći” niti “investicija”, već još jedna forma političke kolonizacije. Britanija, koja je izašla iz EU, sada traži balkanske zemlje kao prostor za “deportovane viškove” svoje propale migracione politike.

Ako Crna Gora krene tim putem, čak i pod izgovorom “infrastrukturnih koristi”, biće to čin koji će se u budućnosti pamtiti kao jedna od najvećih moralnih i političkih izdaja savremene Crne Gore — ne iz nužde, nego iz kalkulacije.