Sajt Mitropolije crnogorsko-primorske danas nas je obavijesto da su njeni službenici „neposredno razgovarali“ sa predstavnicima „crnogorske porodice iz Berlina“, koja je krajem prošle godine saopštila da obustavlja svoje humanitarne aktivnosti u Crnoj Gori. Razgovor je, saznajemo, bio srdačan, razlozi su „razjašnjeni“, a projekti – gle čuda – ne samo da se ne obustavljaju, već traju „dok god postoji potreba“.

Javnost, međutim, ostaje uskraćena za jednu sitnicu - identitet te porodice.

Više od decenije, kako nas uvjerava Mitropolija crnogorsko-primorska, ova misteriozna porodica finansira rad narodnih kuhinja, obezbjeđuje više od hiljadu obroka dnevno i učestvuje u brojnim humanitarnim akcijama. Sve je, naravno, prožeto pobožnošću, zahvalnošću Bogu i prigodnim frazama o „dobročinstvu bez kojeg ne bi bilo plodova“.

I sve bi to bilo u redu – da nije jedne neprijatne činjenice - kada se novac godinama kreće kroz sistem, kada se humanitarna djelatnost institucionalizuje i kada jedan donator (ili porodica) postane stub čitavog sistema, javnost ima pravo da zna ko stoji iza toga.

Ne iz tračeva i nagađanja, nego zvanično.

Posebno je indikativno što se sajt Mitropolije poziva na „saopštenje za javnost“ porodice iz Berlina, a da pritom ne navodi ime porodice, ne objašnjava se zašto su aktivnosti bile „obustavljene“, dok se istovremeno nastavljaju i bez pojašnjavanja kakva je pravna i finansijska priroda te saradnje.

Drugim riječima, javnost treba da povjeruje na riječ – kao u propovijedi, ne kao u finansijskom izvještaju.

Humanitarni rad nije iznad pitanja

Niko razuman ne dovodi u pitanje značaj narodnih kuhinja niti potrebe ljudi koji od njih zavise. Ali upravo zbog toga, humanitarni rad mora biti najčistiji i najtransparentniji dio društva, a ne prostor u kojem se identiteti skrivaju, odluke magle, a novac tretira kao sveta tajna.

Jer kada se kaže „porodica iz Berlina“, to može značiti sve – i ništa. A Crna Gora je, nažalost, već previše puta naučila šta znači kada se iza „dobrih namjera“ sakriju privatni interesi, politički uticaji ili jednostavno nekontrolisani tokovi novca.

Mitropolija se na kraju zahvaljuje „dobrim ljudima“ što nastavljaju da obezbjeđuju „nasušni hljeb“. Zahvalnost je ljudska i hrišćanska vrlina. Ali zahvalnost nije institucionalna politika, niti može biti zamjena za odgovore koje javnost s pravom očekuje.

Ako je sve čisto – neka bude javno. Ako nije – onda je problem daleko veći od jednog saopštenja.

I upravo zato poziv da se prestane sa praksom poluanonimnosti, jer institucija koja uživa veliko povjerenje naroda ne smije sebi dozvoliti luksuz da od javnosti traži – da ne pita.