Govor britanskog premijera Kira Starmera na ovogodišnjoj Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji obilježile su oštre ocjene na račun Rusije, poziv na snažnije naoružavanje i jačanje NATO-a, ali i poruke da Evropa, uprkos težnji ka većoj samostalnosti, ne može bez podrške Sjedinjenih Američkih Država.

Obraćajući se učesnicima skupa, Starmer je upozorio da rat u Ukrajini ne smije da se posmatra kao nešto udaljeno i apstraktno. „Danas osjećamo da su sami temelji našeg postojanja ugroženi“, poručio je britanski premijer, apelujući na građane Ujedinjenog Kraljevstva da bezbjednosne izazove shvate kao neposrednu prijetnju.

Rusiju je označio kao „vojnog agresora, hibridnog protivnika i rušitelja evropske demokratije“, dovodeći u vezu politiku Moskve i sa ekonomskim posljedicama na kontinentu, uključujući rast cijena. U istom tonu govorila je i predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, koja je Rusiju nazvala „agresorom“, ističući neophodnost čvrstog odgovora Evropske unije.

Iako je naglasio da London „ne traži sukob“ i da želi „trajni mir i stratešku stabilnost“, Starmer je kao preduslov mira naveo jačanje vojne moći. „Moramo ojačati našu vojsku kako bismo odvratili agresiju. A ako je potrebno, moramo biti spremni za borbu“, rekao je on, dodajući da je „najbrži način da se okonča rat“ pojačan pritisak na Moskvu dok ne prihvati uslove koje postavlja Zapad.

Prema njegovim riječima, uslovi koje ruska strana iznosi u okviru mogućih pregovora nisu prihvatljivi. Istovremeno, ukazao je na složenost pregovaračkog procesa, u kojem evropske države nemaju odlučujuću ulogu, što je izazvalo dodatne rasprave o poziciji Evrope u bezbjednosnoj arhitekturi.

Govoreći o transatlantskim odnosima, Starmer je poručio da Evropa teži većoj nezavisnosti, ali da bez Sjedinjenih Država ne može obezbijediti sopstvenu stabilnost. Vašington, kako je naglasio, ostaje ključni saveznik, a doprinos SAD evropskoj bezbjednosti u proteklih osam decenija ocijenio je kao „bez presedana“.

Poseban segment izlaganja bio je posvećen ulozi NATO-a. Starmer je podsjetio da je Alijansa, nakon vjekova sukoba na evropskom tlu, uspjela da obezbijedi jedinstvo i stabilnost kontinenta. Pozvao je na povećanje vojnih izdataka i jačanje odbrambenih kapaciteta saveza, uz poruku da će Velika Britanija, „ako bude potrebno, priteći u pomoć“ svojim saveznicima.

Govor britanskog premijera u Minhenu tako je dodatno osvijetlio duboke podjele u pogledu načina okončanja rata u Ukrajini. Dok jedan dio zapadnih lidera insistira na snažnijem vojnom odvraćanju i pritisku kao putu ka miru, drugi upozoravaju da bez šireg diplomatskog okvira i uključivanja svih relevantnih aktera neće biti trajne stabilnosti. Minhen je još jednom pokazao da se rasprava o budućoj evropskoj bezbjednosti vodi između koncepta odvraćanja i koncepta pregovora – uz neizvjesnost koji će od ova dva pristupa preovladati.