U autorskom tekstu za podgorički portal „Borba”, Dražen Živković, glavni i odgovorni urednik TV Prva Crna Gora i osnivač tog portala, ocijenio je da otvoreno pismo predsjednika Srbije Aleksandra Vučića javnosti Crne Gore nije bilo samo još jedno političko saopštenje u nizu regionalnih polemika, već pokušaj da se na jednom mjestu saberu najvažnije tačke spora između Beograda i Podgorice.

Živković u svom tekstu ističe da je Vučićevo obraćanje, kako navodi „Borba”, imalo posebnu težinu zato što je spojilo političke argumente, državničku racionalnost i emociju koja se u odnosima Srbije i Crne Gore ne može zanemariti. Prema njegovoj ocjeni, Balkan ne pati od manjka propagande, već od manjka iskrenosti, a upravo je to, smatra on, dalo drugačiji karakter ovom pismu.

U tekstu podgoričke „Borbe” naglašava se da je jedna od ključnih tema Vučićevog pisma pitanje dugogodišnjeg narativa o Srbiji kao stalnoj prijetnji crnogorskoj nezavisnosti, identitetu i suverenitetu. Živković ocjenjuje da je taj narativ godinama bio temelj dijela političke scene u Crnoj Gori, gdje je gotovo svaki unutrašnji problem mogao biti objašnjen „malignim uticajem Beograda”.

On, međutim, ukazuje da je Srbija poslije referenduma 2006. godine prihvatila novu realnost, nije otvarala teritorijalna pitanja, niti je institucionalno osporavala crnogorsku državnost. Nasuprot tome, kako piše Živković, Crna Gora je 2008. godine priznala nezavisnost Kosova, zadirući u jedno od najosjetljivijih državnih i nacionalnih pitanja Srbije.

Upravo u tome, prema ocjeni autora „Borbe”, leži jedan od najvećih paradoksa odnosa dvije države: Srbija je, kako navodi, prihvatala odluke Podgorice čak i kada su bile suprotne interesima i osjećanjima većeg dijela srpskog naroda, dok je iz Crne Gore godinama stizao narativ u kojem je Beograd predstavljan kao trajna opasnost.

Poseban dio teksta Živković posvećuje emocionalnoj dimenziji Vučićevog pisma. Rečenicu predsjednika Srbije — „Izvinite što smo vas voljeli više nego vi nas” — on tumači kao poruku koja prevazilazi dnevnu politiku i pogađa samu suštinu odnosa dva naroda koji su decenijama živjeli u istoj državi, dijelili istoriju, ratove, porodice i identitet.

Zato, kako piše „Borba”, to pismo nije moglo ostati hladan politički dokument. Ono je, prema Živkoviću, dobilo emocionalnu dimenziju koja se na Balkanu ne može ignorisati, jer Srbija i Crna Gora nisu dvije potpuno strane države, već društva povezana zajedničkom istorijskom i porodičnom memorijom.

Živković se osvrće i na pitanje dvostrukih standarda u međunarodnoj politici, posebno kada je riječ o teritorijalnom integritetu Srbije i Ukrajine. Kako navodi, Vučić je u pismu pogodio jednu od najosjetljivijih tačaka srpske političke svijesti — osjećaj da za Srbiju i srpski narod često ne važe ista pravila kao za druge.

U tekstu se ističe da je taj osjećaj, prema Živkovićevoj ocjeni, nastajao godinama, kroz odluke međunarodne zajednice na Balkanu. Dok se u slučaju Ukrajine teritorijalni integritet tretira kao apsolutni princip, u slučaju Srbije i Kosova govorilo se o „specifičnim istorijskim okolnostima”, što je, kako navodi autor, stvorilo duboko nepovjerenje prema dijelu zapadne politike u regionu.

Jedno od najvažnijih pitanja koje je pismo otvorilo, piše Živković za „Borbu”, jeste i položaj Srba u Crnoj Gori. On podsjeća da značajan dio građana Crne Gore govori srpskim jezikom i osjeća pripadnost srpskom narodu, ali da se taj identitet godinama često tretirao kao politički problem, a ne kao legitimni dio crnogorskog društva.

Zato se, prema njegovom tumačenju, Vučićev poziv na više poštovanja prema srpskom jeziku, nacionalnim simbolima i identitetu Srba u Crnoj Gori ne može posmatrati samo kao poruka iz Beograda. To je, ocjenjuje Živković, i poruka dijelu građana Crne Gore koji smatraju da su godinama bili institucionalno marginalizovani.

Autor podgoričke „Borbe” posebno naglašava da Srbija i Crna Gora danas nisu u sukobu zbog teritorije, već zbog interpretacije identiteta, istorije i prava srpskog naroda u Crnoj Gori da bude ravnopravan bez političke stigmatizacije.

Kao jedan od najvažnijih elemenata Vučićevog pisma, Živković izdvaja činjenicu da u njemu, kako kaže, nije bilo prijetnji, teritorijalnih pretenzija niti poziva na destabilizaciju Crne Gore. Naprotiv, predsjednik Srbije je, prema njegovoj ocjeni, više puta ponovio da Srbija poštuje nezavisnost Crne Gore i njene odluke, čak i onda kada se sa njima duboko ne slaže.

U tome Živković vidi državnički karakter obraćanja. U vremenu regionalnih tenzija i oštre političke retorike, Vučić je, kako se navodi u tekstu, nastojao da spoji nacionalni stav Srbije sa porukom da odnosi dva naroda ne smiju biti trajno zatrovani.

Na kraju, Živković zaključuje da najveća vrijednost Vučićevog pisma nije u tome što će ono preko noći promijeniti zvanične politike Beograda ili Podgorice, već u činjenici da je pokazalo kako Balkan ni tri decenije poslije raspada Jugoslavije nije završio razgovor sam sa sobom.

Iza svih političkih sporova, geopolitičkih poruka i diplomatskih formula, piše autor „Borbe”, i dalje stoje neriješene emocije, istorijske traume i osjećaj nepravde. Zato Vučićevo pismo, prema Živkovićevoj interpretaciji, nije bilo samo obraćanje predsjednika Srbije građanima Crne Gore, već poruka jednog dijela srpskog naroda narodu sa kojim je nekada živio u istoj državi — da, uprkos političkim podjelama, osjećaj bliskosti nije nestao.