U izvještaju Savjeta EU ističu da je Crna Gora podnijela djelimičan nacrt programa ekonomskih reformi 2021-2023, 15. februara, nakon čega su uslijedila dodatna ažuriranja u martu, da bi Vlada 1. aprila formalno usvojila program. Iz Savjeta EU napominju i da su ograničenja nametnuta pandemijom kovida značajno uticala na turizam od kojeg je Crna Gora zavisna uz podsjećanje da je uslijed pada spoljne i domaće potražnje realni BDP opao za 15.2 odsto u 2020. godini. “Предвиђен је и сценарио по којем би опоравак економије требао да се деси у 2021. години под претпоставком да ће побољшање здравствене ситуације у другој половини године омогућити да се економија врати на предпандемијски ниво у 2022. години, ипак кашњење почетка имунизације становништва против ковида, представља својеврстан изазов када је у питању овај сценарио опоравка”, наводи се у извјештају. Naglasak je stavljen i na završetak prve dionice auto puta Bar-Boljare, a iz Savjeta EU smatraju da bi to u kombinaciji sa očekivanim oporavkom turizma dovelo do smanjenja deficita.
[caption id="attachment_9601" align="aligncenter" width="451"]
Foto: Twitter EU4ME[/caption]
U izvještaju se navodi da u programu ekonomskih reformi nisu predstavljene nove mjere konsolidacije, a ocijenjeno je da se on u najvećoj mjeri oslanja na oporavak ekonomije koji bi doprinio poreskim prihodima zajedno sa postepenim ukidanjem kapitalne potrošnje u vezi sa auto putem. Dodaje se i da bi se redovna budžetska potrošnja obuzdala optimizacijom radnih mjesta u javnoj upravi. Jedan od zaključaka u izvještaju je da će put post-pandemijskog oporavka u značajnoj mjeri zavisiti i od napora i sposobnosti Vlade da rješava strukturne izazove kao i od primjene paketa ekonomske podrške, među kojima je ekonomski investicioni plan podrške za Zapadni Balkan. “За економски опоравак би значајно било сузбијање корупције и побољшање владавине права, уз повећану транспарентност и јачање институција и социјалног дијалога”, поручили су из Савјета ЕУ. Potrebno je navodi se, i raditi na zapošljavanju žena i mladih, što bi doprinijelo borbi protiv dugotrajne nezaposlenosti.
[caption id="attachment_9602" align="aligncenter" width="480"]
pobjeda.me[/caption]
“Dugoročni problem visoke stope nezaposlenosti, naročito među određenim kategorijama kao što su žene i mladi, dodatno su pogoršani pandemijskom krizom. Stopa mladih koji nisu u radnom odnosu ostaje visoka, a neusklađenost radnih vještina predstavlja prepreku ka zaposlenju”, navodi se u izvještaju. Jedna od ocjena je i da je zabilježena destimulacija za rad izazvana lošom koordinacijom tržišta rada i određenih službi, uz napomenu da je potrebno jačati socijalni dijalog. U skladu sa iznijetim zaključcima i procjenama Savjet Evropske unije usvojio je preporuke u kojima se navodi i da Crna Gora treba da obezbijedi dobro targetiranu i privremenu pomoć za pandemijom ugrožena domaćinstva i preduzeća. “Potrebno je i pripremiti novi plan optimizacije javne uprave. Uspostaviti IT sitem za elektronsko upravljanje i bezbjedno štampanje akciznih markica kako bi se proširila poreska osnova”, navodi se. Potrebno je razviti pregled svih poreskih izuzeća i analizirati njihov ekonomski i socijalni uticaj. Podržati ekonomiju i poslovnu likvidnost tako što će se smanjiti zaostale obaveze i rokovi za povraćaj PDV-a u javnom sektoru- jedna je od preporuka. “U saradnji sa poslovnim sektorom treba pripremiti mjere za reformu sistema stručnog obrazovanja kako bi se poboljšao uticaj na tržištu rada”, zaključeno je u izvještaju.
