U ambicioznom zaokretu svoje spoljne i bezbjednosne politike, Kanada je potpisala sveobuhvatno partnerstvo sa Evropskom unijom u oblasti odbrane i bezbjednosti, čime je praktično najavljeno strateško distanciranje od Vašingtona. Ovaj korak uslijedio je u svjetlu sve nestabilnijeg ponašanja američkog predsjednika Donalda Trampa, koji je u više navrata upućivao provokativne poruke o aneksiji Kanade i nagovještavao moguće ekonomske i vojne pritiske na Otavu.
Partnerstvo su u Briselu ozvaničili kanadski premijer Mark Karni, predsjednik Evropskog savjeta Antonio Kosta i predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen. Ono predviđa značajno unapređenje saradnje u vojnoj industriji, zajedničkim nabavkama naoružanja, krizni menadžment, sajber bezbjednost, kao i unapređenje vojne mobilnosti unutar EU teritorije. Sporazum takođe otvara vrata Kanadi za učešće u programu „SAFE“ (Bezbjednosna akcija za Evropu) vrijednom 150 milijardi evra.
„Iako NATO ostaje kamen temeljac naše kolektivne odbrane, ovo partnerstvo omogućava nam da brže i pametnije investiramo, i da podignemo spremnost naših snaga na novi nivo“, izjavio je Antonio Kosta na zajedničkoj konferenciji za novinare.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen ocijenila je da je ovo samo početak dublje integracije Kanade u evropsku bezbjednosnu arhitekturu:
„Ovo će biti dobro za naše industrije, za naše građane, i za stabilnost transatlantske zajednice.“
Mark Karni, koji se u Briselu predstavio kao lider nove bezbjednosne doktrine Kanade, poručio je da je „veoma zadovoljan“ novim kursom:
„Ovo partnerstvo će omogućiti da brže i efikasnije ispunimo zahtjeve za odbrambene kapacitete, ojačamo domaću industriju i osiguramo naše jurisdikcije.“
Sporazum predviđa i unapređenje saradnje u okviru PESCO projekata (stalne strukturisane saradnje), konkretno u oblasti vojne mobilnosti. Kanadske trupe i oprema dobiće lakši pristup logističkim kapacitetima unutar EU, dok će Otava učestvovati u zajedničkim istraživačkim i industrijskim poduhvatima.
Dodatno, Kanada i EU će uspostaviti godišnji dijalog o bezbjednosti i započeti pregovore o administrativnom sporazumu sa Evropskom odbrambenom agencijom. Takođe je najavljena bliža koordinacija u isporuci vojne pomoći Ukrajini i razmjeni obavještajnih podataka.
Ovaj razvoj događaja uslijedio je uoči samita NATO u Hagu, na kome će se razmatrati drastično povećanje odbrambenih izdataka zemalja članica, kao reakcija na nestabilnu globalnu bezbjednosnu situaciju i Trampovu uslovljenu podršku saveznicima.
Prema ocjenama analitičara, novi sporazum predstavlja presedan u transatlantskim odnosima, jer po prvi put jedna država iz Sjeverne Amerike institucionalno se vezuje za evropski bezbjednosni okvir van NATO, što može imati duboke strateške posljedice, naročito ako SAD nastave s kursom izolacionizma pod Trampovim vođstvom.
