Naučnici su došli do te spoznaje nakon potresa uzrokovanih padom dva meteorita na Crvenu planetu, u decembru 2021. godine.
Seizmičke talase od udara meteorita, uhvatila je NASA-ina sonda InSight na Marsu. To je ujedno i prvi put da su naučnici izmjerili seizmičke talase koji se kreću po površini druge planete i koji su im dali prvi uvid u koru Marsa izvan neposrednog područja položaja sonde InSight.
InSight je na Crvenu planetu sletio još 2018. godine i otkriva seizmičke talase na toj planeti. Brzina ovih talasa može otkriti geološke karakteristike materijala kroz koji prolaze.
Doyeon Kim sa Univerziteta ETH Zurich u Švajcarskoj i njegove kolege otkrili su da su se površinski talasi koji su dolazili do NASA robota s mjesta udara meteorita kretali brže od očekivanog, odnosno oko 3,2 kilometra u sekundi.
Do tih udara, InSight je mogao proučavati samo seizmičke talase koji su nastali unutar plašta ili jezgre planete i putovali prema njemu. Ti duboki seizmički talasi pokazali su da je kora ispod mjesta slijetanja sastavljena od tri različita sloja.
Njihova studija objavljena je u naučnom časopisu Science.
Međutim, analiza naučnika otkrila je da ova vrsta strukture nije reprezentativna za Mars kao cjelinu, a kora kroz koju su se kretali površinski talasi bila je gušća od onoga što je otkriveno dubinskim seizmičkim talasima.
To je prilično iznenađujuće jer, kada gledamo površinske talase, struktura kore izgleda stvarno, stvarno drugačije, ističe Kim.
Iako se tačan sastav kore nije mogao utvrditi, Kim kaže da je nekoliko stvari moglo povećati brzine talasa dok su putovali površinom do NASA-ine sonde, uključujući prisutnost podzemne vode ispod Marsovog drevnog toka lave.
Voda koja ispunjava praznine između krute supstance učinila bi cijelu smjesu gušćom. Takođe je vjerovatno da različita slojevitost kore ispod sonde InSight ne postoji svuda na Marsu te da bi čak mogla biti jedinstvena lokalna funkcija ispod sonde.
Mars nije geološki mrtav
Mars isto tako možda nije geološki mrtav svijet kakav smo mislili da jeste, jer su pod zemljom otkriveni i tragovi magme.
Smatra se da je Crvena planeta bila vulkanski aktivna u prošlosti, ali da više nije već puno miliona godina. Proučavajući grupu od više od 20 seizmičkih događaja na Marsu koristeći podatke iz NASA misije lendera InSight, međunarodni tim naučnika predvođen Simonom Štelerom sa Univerziteta ETH Cirih, otkrio je moguću naslagu magme u blizini Cerberus Fossae, područja pukotina stvorenih linijama rasjeda.
Studija vezana za otkriće objavljena je u naučnom časopisu Nature Astronomy.
“Sada imamo dovoljno podataka da vidimo određene statističke obrasce i možemo locirati potrese koji se događaju na Marsu”, kaže Šteler.
On i njegov tim otkrili su da se mnogi od potresa koje je misija InSight mjerila od 2018. godine nadalje, mogu pripisati regiji Cerberus Fossae.
Istraživači su posumnjali da je magma vjerojatno prisutna ispod površine regije kada su analizirali spektralne karakteristike talasa.
Niske frekvencije koje su vidjeli obično se povezuju s vulkanskim okruženjima.
“Mora postojati neka vrsta vrućeg tijela ili magmatske komore, dakle aktivni vulkanizam, u ovom specifičnom području Marsa”, kaže Ana Mitelholc sa Univerzeta Harvard, isto tako članica tima.
Naučnici su ovo otkriće potvrdili satelitskim slikama koje pokazuju tamne naslage prašine oko regije, što ukazuje na nedavnu vulkansku aktivnost u posljednjih 50.000 godina.
