Sarajevski Centar za istraživačko novinarstvo i portal Nova.rs pokrenuli su novi medijski udar na Srpsku pravoslavnu crkvu, predstavljajući izbor patrijarha Porfirija 2021. godine kao navodno kompromitovan proces, iako u objavljenom materijalu javnosti nije ponuđen nijedan neposredan dokaz da je izbor srpskog patrijarha bio nezakonit, namješten ili na bilo koji način doveden u pitanje.

Tekst CIN-a, koji je Nova.rs prenijela pod naslovom „Istraživački novinari objavili Skaj prepiske – skandal tokom izbora Porfirija za patrijarha: Episkopi SPC tajno snimani tokom glasanja u Hramu Svetog Save”, već u samom naslovu sugeriše aferu u vrhu SPC. Sarajevski portal je, sa svoje strane, tekst opremio još provokativnijim naslovom: „Izbor srpskog patrijarha pod budnim okom nečastivog”.

Takvo naslovljavanje otkriva i stvarni karakter objavljenog teksta. Umjesto dokaza o bilo kakvoj zloupotrebi tokom izbora patrijarha, čitaocu se servira konstrukcija u kojoj se u isti niz stavljaju SPC, Skaj aplikacija, bezbjednosne strukture, kriminal i „nečastivi”. Cilj je jasan: ne dokazati, već ocrniti.

U tekstu se tvrdi da su episkopi Srpske pravoslavne crkve tajno snimani tokom Sabora na kojem je 2021. godine izabran patrijarh Porfirije, kao i da je postavljanje skrivenih kamera u kripti Hrama Svetog Save organizovao „bivši funkcioner Državne bezbjednosti iz Banjaluke, blizak srpskoj mafiji”. Ipak, ni iz naslova, ni iz pratećeg materijala koji je plasiran javnosti, ne proizilazi dokaz da je sam izbor patrijarha bio kompromitovan ili da je bilo ko od arhijereja bio ucjenjivan, usmjeravan ili prinuđen da glasa na određeni način.

Poseban dio medijske konstrukcije jeste angažovanje iz Srpske pravoslavne crkve izopštenih sagovornika koji se predstavljaju kao teolozi, a koji su u javnosti već godinama prepoznatljivi po oštrim napadima na Srpsku pravoslavnu crkvu. U prilogu CIN-a navedeni su Blagoje Pantelić i Vukašin Milićević. Pantelić je ocijenio da je „dovoljno veliki problem što je u prepisci korišćena Skaj aplikacija koju su obično koristili kriminalci”, dok je Milićević naveo da mu „učešće bezbjednjaka u nečasnim poslovima u Crkvi djeluje kao naslov knjige koja govori o istoriji Srpske pravoslavne crkve u posljednjih 40 godina”.

Takvim izborom sagovornika unaprijed je određen ton teksta. Nije riječ o pokušaju da se provjeri jedna ozbiljna tvrdnja, već o medijskom pakovanju u kojem se SPC predstavlja kao institucija trajno povezana sa „nečasnim poslovima”. U tom okviru, patrijarh Porfirije nije predmet činjenične analize, već meta ideološkog udara.

Portal Nova.rs, koji već dugo djeluje kao jedan od medijskih oslonaca blokaderskog i antivladinog narativa u Srbiji, preuzeo je sarajevski tekst i dodatno ga uveo u srpski medijski prostor. Tako je na istoj liniji oformljena zajednička kampanja: sarajevski CIN plasira priču sa naslovom o „nečastivom”, a Nova.rs je koristi za napad na SPC i patrijarha Porfirija.

Najspornije je to što se izbor srpskog patrijarha, jedan od najvažnijih događaja u životu Srpske pravoslavne crkve, medijski dovodi u vezu sa kriminalom i tajnim snimanjem, bez dokaza da je sam crkveni izbor bio doveden u pitanje. Umjesto utvrđenih činjenica, javnosti se nude aluzije, politički nabijeni komentari i sagovornici koji su godinama u sukobu sa crkvenim autoritetom.

Tako se pod plaštom „istraživačkog novinarstva” dobija još jedan pokušaj diskreditacije Srpske pravoslavne crkve: ne dokazima, već konstrukcijom; ne činjenicama, već sugestijom; ne pitanjem šta se zaista dogodilo, već porukom da je i izbor patrijarha Porfirija potrebno predstaviti kao plod mračnih, „nečastivih” sila.