LJUBLJANA – Srbija je tokom protekle decenije ostvarila jednu od najdinamičnijih stopa ekonomskog rasta među državama Zapadnog Balkana, čime je, prema nizu ključnih razvojnih pokazatelja, učvrstila poziciju vodeće regionalne ekonomije, ocijenio je Međunarodni institut za bliskoistočne i balkanske studije IFIMES iz Ljubljane.

U analizi pod nazivom „U čemu je tajna ekonomskog uspona Srbije?”, koja je objavljena danas, navodi se da ekonomski razvoj Srbije ne predstavlja samo pitanje nacionalnog prosperiteta, već i važan faktor ukupne stabilnosti, povezanosti i ekonomskog napretka Zapadnog Balkana.

Kako se ističe, ključ ekonomskog uspona Srbije ogleda se u kombinaciji političke stabilnosti, strateškog razvojnog i planskog pristupa, aktivne politike privlačenja investicija, intenzivnih infrastrukturnih ulaganja i kontinuiranog unapređenja životnog standarda građana.

Posljednjih godina Srbija bilježi zapažene ekonomske rezultate koji privlače pažnju međunarodnih finansijskih institucija, investitora i ekonomskih analitičara. Oni su, prema ocjeni IFIMES-a, rezultat političke stabilnosti, aktivne razvojne politike, strateških infrastrukturnih ulaganja, uspješnog privlačenja stranih investicija, fiskalne discipline i dugoročno definisane vizije ekonomskog razvoja.

U analizi se posebno izdvaja kontinuirani rast prosječne neto zarade. Dok je 2012. godine prosječna plata u Srbiji iznosila 366 evra, u martu 2026. dostigla je 1.036 evra. Srbija je time prvi put premašila simboličnu granicu od 1.000 evra prosječne zarade i približila se nivou pojedinih država članica Evropske unije.

Tu poziciju potvrđuju i uporedni podaci, prema kojima je Srbija po visini prosječne plate prva među zemljama Zapadnog Balkana, ispred Crne Gore, gdje ona iznosi 1.027 evra, Bosne i Hercegovine sa 859 evra, Sjeverne Makedonije sa 785 evra i Albanije sa 723 evra.

Jedan od najupečatljivijih pokazatelja ekonomskog napretka zemlje jeste podatak da je prosječna plata od 2012. godine povećana za čak 183 odsto.

Ipak, upozorava se da rast zarada sam po sebi nije dovoljan ukoliko nije praćen rastom produktivnosti. Ključni izazov srpskog razvojnog modela više nije isključivo dinamika povećanja plata, već sposobnost ekonomije da kontinuirano unapređuje produktivnost, jača konkurentnost domaćih kompanija i omogućava njihovo uključivanje u proizvodne i uslužne lance više dodane vrijednosti.

Jedan od ključnih pokretača takvog razvoja predstavlja uspješna politika privlačenja direktnih stranih investicija. Srbija se tokom posljednje decenije profilisala kao jedna od vodećih investicionih destinacija u jugoistočnoj Evropi, zahvaljujući političkoj stabilnosti, povoljnom geostrateškom položaju, kvalifikovanoj i konkurentnoj radnoj snazi i aktivnoj državnoj podršci investitorima.

Značajne investicije realizovane su u automobilskoj industriji, informacionim tehnologijama, energetskom sektoru, infrastrukturi, logistici i prerađivačkoj industriji. Time su stvoreni novi razvojni kapaciteti i unaprijeđena konkurentnost nacionalne ekonomije, navodi IFIMES.

Takav razvojni model omogućio je otvaranje desetina hiljada novih radnih mjesta, snažan rast izvoza, povećanje budžetskih prihoda i jačanje ukupne ekonomske otpornosti Srbije u uslovima sve složenijeg međunarodnog ekonomskog okruženja.

Kao drugi značajan stub ekonomskog napretka Srbije navodi se intenzivan infrastrukturni razvojni ciklus. Kontinuiranim ulaganjima u izgradnju auto-puteva i brzih saobraćajnica, modernizaciju željezničkih koridora, energetsku infrastrukturu i digitalnu transformaciju stvorene su ključne pretpostavke za održiv i dugoročan ekonomski rast.

„U posljednjim godinama Srbija je značajno unaprijedila svoju saobraćajnu i logističku povezanost sa susjednim državama, regionalnim tržištima i Evropskom unijom, čime je dodatno ojačala svoju poziciju atraktivne destinacije za strane i domaće investicije”, zaključuje se u analizi IFIMES-a.