Gospojinski post uvijek počinje 14. avgusta, na dan Svetih mučenika Makaveja, a prethodi velikom hrišćanskom prazniku Uspenju presvete Bogorodice, poznatijem kao Velika Gospojina, koji se proslavlja 28. avgusta i poznat je kao praznik majki i djece, kada žene obavezno treba da se pričeste.
Post traje 14 dana, posti se na vodi i ulju, izuzev praznika Preobraženja Gospodnjeg 19. avgusta, kada je dozvoljeno jesti ribu.
Ono što čak ni mnogi vjernici ne znaju jeste da je Gospojinski post strožiji od Božićnog i Apostolskog, pa pravoslavni hrišćani zbog velikog poštovanja prema Presvetoj Bogorodici ovaj post poste kao i Veliki Vaskršnji post.
Prema narodnom vjerovanju, svi običaji na današnji dan vezuju se za vodu i bosiljak za koji se vjeruje da je božja biljka. Zato običaji nalažu da se na taj dan u jelo stavi malo ove biljke i posluži ukućanima, kako bi vas Presveta Bogorodica zaštitila od zla.
Gospojinski post se prvi put spominje u spisima Teodora Studita 826 godine, a konačno je utvrđen na Carigradskom saboru 1166, u vrijeme Patrijarha Luke Hrisoverga i cara Manojla I Komnina.
Treba imati u vidu i da post ima dvije strane: tjelesnu i duhovnu. Tjelesni post je uzdržavanje od jela životinjskog porekla. Duhovni post podrazumeva odricanje od svake vrste grešnih i zlih pomisli, želja i djela.
Tjelesni post je samo neophodno pomoćno sredstvo za uspješnu duhovnu borbu protiv strasti, koje se raspiruju kroz tjelesne želje. Stvarni post koji obuhvata i tjelesni i duhovni aspekat, privodi čovjeka smirenju. Oslobađanje duha i tijela od pogrešnih misli i djela uz molitve predstavlja suštinu hrišćanskog posta.
Danas je u kalendaru srpske pravoslavne crkve zaista neobičan dan. Naime, crkva i vjernici se ne sjećaju jednog, već čak sedam svetitelja – sjutra je dan sedam mučenika, braće Makaveji.
Sveti mučenici Makaveji su starozavjetni svetitelji i mučenici iz 2. vijeka prije nove ere. Njihov život opisan je u Knjigama Makavejskim, koji su sastavni dio Svetog pisma.
Braća Avim, Antonin, Gurije, Eleazar, Evsevon, Adim i Markel, njihova majka Solomona, i njihov učitelj Eleazar postradali su mučenički 166. prije nove ere od strane imperatora Antioha XI Epifana koji je pokušao da u Jerusalimu uvede paganske običaje. On je u Jerusalimski hram postavio kip grčkog paganskog boga Zevsa, i prisiljavao Jevreje da se njemu poklone.
Sveštenik Eleazar, koji je bio posvećen Mojsijevom zakonu i jedan od Sedamdeset i dva prevodilaca Svetog pisma sa jevrejskog na grčki, prvi je odbio da se pokloni paganskom božanstvu i zbog toga ubijen u mukama. Istu hrabrost pokazali su i njegovi učenici, sedmoro braće Makaveja i njihova mati Solomona. Zbog toga su osuđeni, mučeni i ubijeni sredinom 2. vijeka prije nove ere.
Mošti mučenika Makaveja danas se čuvaju u bazilici Svetog Andreja u Kelnu u NJemačkoj.
