Afera „zvučni top”: Odbrana blokadera otvorila pitanje da li je scenario sa Autokomande prebačen na 15. mart

Odbrana studenata u blokadi povodom afere „zvučni top” otvorila je novo pitanje: ako se sporni dokumenti, u kojima se pominju „zvučni top”, „vodeni top” i druga sredstva prinude, kako sada tvrde njihovi zastupnici i simpatizeri, nisu odnosili na protest 15. marta, već na raniji skup na Autokomandi, da li je scenario najprije planiran za jedan događaj, pa potom prebačen na drugi?

U videu koji je objavljen na društvenim mrežama, prva govori novinarka koja navodi da su studenti priznali da dokumenti na koje se poziva Više javno tužilaštvo u Beogradu postoje, ali da ih predstavljaju kao materijal sa sastanka održanog prije skupa na Autokomandi.

„Oni su rekli da ta dokumenta, koje Više javno tužilaštvo negdje navodi da su u njima zapravo pronašli dokaze, jesu dokumenti sa sastanka koji je održan prije skupa na Autokomandi”, navodi ona, dodajući da je to bilo mnogo prije nego što je protest 15. marta uopšte bio planiran.

Upravo tu se otvara ključna dilema. Umjesto da negiraju postojanje dokumenata i pominjanje „zvučnog topa”, sagovornici u snimku potvrđuju da je ta tema postojala u papirima, ali pokušavaju da je vremenski i organizaciono izmjeste sa 15. marta na Autokomandu.

Beogradski advokat Božo Prelević u snimku brani studente tvrdnjom da nije riječ o ljudima kojima se može upravljati.

„To nisu đačići i to nisu zombiji. To je najintelektualniji dio ovog grada ili ove zemlje, koji baš ne pristaje da bude pilotiran”, kaže Prelević.

Nakon njega, Rodoljub Šabić iznosi objašnjenje koje dodatno potvrđuje da se u spornim papirima zaista pominjao „zvučni top”, ali pokušava da ga predstavi kao dio šireg spiska mogućih sredstava koja bi vlast, prema njegovom tumačenju, mogla da upotrijebi.

„U tim papirima se zaista spominje zvučni top, ali i vodeni top i čitav niz drugih sredstava iz arsenala koje bi vlast mogla da upotrijebi u sudaru sa učesnicima protesta”, kaže Šabić.

On zatim naglašava da ti papiri, po njegovom mišljenju, „uopšte nisu vezani za situaciju velikog skupa 15. marta, nego za jedan drugi skup koji je tome prethodio na Autokomandi”.

I predstavnik PMF-a u Novom Sadu Aleksandar Kendrišić potvrđuje da je zapisnik postojao i da nije bio tajna.

„Taj konkretno zapisnik na kom se to temelji, koliko ja znam, nije neka tajna, zato što su zapisnici dosta slati radi korekcije i usvajanja”, kaže Kendrišić.

On dodaje da dokument postoji od januara 2025. godine, pa da je, ukoliko je iko htio da postupi po tome ili da u tome vidi nešto sporno, mogao to da uradi. Kendrišić takođe napominje da mu se čini da je sve bilo vezano za beogradski skup na Autokomandi.

Na kraju se uključuje advokat pojedinih studenata Rastko Naumov, koji najdirektnije formuliše liniju odbrane.

„Ti zapisnici se uopšte ne odnose na 15. mart, kako se to insinuira u saopštenju Višeg javnog tužilaštva”, tvrdi Naumov.

On dodaje da se papiri odnose „isključivo na skup koji su studenti u tom trenutku planirali na Autokomandi”.

Takvo objašnjenje, međutim, ne zatvara aferu, već je dodatno otvara. Ukoliko se u dokumentima zaista pominju „zvučni top” i druga sredstva prinude, a ako su ti dokumenti, kako sada tvrde, nastali još u januaru, onda se postavlja pitanje zbog čega se baš ta terminologija kasnije pojavila u javnom narativu o protestu 15. marta.

Odbrana da se sporni papiri nisu odnosili na 15. mart, već na Autokomandu, zato više liči na pokušaj promjene vremenskog okvira nego na suštinsko pobijanje navoda. Jer, ključno pitanje više nije samo kada je dokument nastao, već zašto je uopšte postojala priprema u kojoj se pominju sredstva koja će kasnije postati centralna tema jedne od najvećih političkih afera.

Piper: Blokaderi sve sami priznali

Novinar Uroš Piper ocijenio je da su predstavnici studenata u blokadi, reagujući na navode Višeg javnog tužilaštva u Beogradu, praktično potvrdili ključne djelove dokumentacije koja se odnosi na priču o navodnoj upotrebi „zvučnog topa” na protestu održanom 15. marta.

Piper je u objavi naveo da se iz samog odgovora profila „Studenti u blokadi” vidi da je dokument na koji se tužilaštvo poziva nastao dva mjeseca prije protesta, u vrijeme kada taj skup još nije bio održan.

„Blokaderi sve sami priznali”, napisao je Piper, ističući da je u njihovom reagovanju navedeno da je dokument na koji se tužilaštvo poziva nastao dva mjeseca prije protesta 15. marta.

Prema njegovoj ocjeni, posebno je značajno to što se u tom kontekstu pominju „zvučni topovi”, vodeni topovi, suzavac i druga sredstva prinude kao potencijalni scenario uoči protesta.

Piper smatra da je time potvrđeno da tema „zvučnog topa” nije nastala spontano poslije skupa, već da je unaprijed bila dio pripremljene komunikacione i političke konstrukcije.

On je ukazao i na dio u kojem se pominju reakcije evropskih institucija i posljedice eventualne upotrebe zvučnog topa, ocijenivši da je upravo u tome suština cijelog slučaja.

Prema Piperovom tumačenju, blokaderi su, kako je naveo, priznali autentičnost dokumenata koje je otkrilo Više javno tužilaštvo u Beogradu, priznali da se u njihovim pripremama pominjao „zvučni top”, ali i da je postojao plan da se eventualni scenario iskoristi za optuživanje vlasti u Srbiji pred evropskim institucijama.

„Suma sumarum: blokaderi su priznali autentičnost dokumenata koje je otkrilo Više javno tužilaštvo u Beogradu, priznali su da su dogovarali i dokumentovali pripremu za upotrebu zvučnog topa i priznali da im je bio cilj da svojim organizovanjem upotrebe zvučnog topa onda za to pred Briselom optuže vlast u Srbiji”, naveo je Piper.

On je dodao da je zanimljivo i kako su, kako tvrdi, pojedini mediji tretirali ovu temu nakon što se pojavilo reagovanje studenata u blokadi.

Piper je naveo da se, poslije objavljenog odgovora, vijest na portalu Nova S nalazila tek kao sedamnaesta na naslovnoj strani, dok je, prema njegovim riječima, na portalu N1 nije bilo na naslovnoj strani.

„Pošto su se blokaderi svojim odgovorom sami razotkrili, na Nova S je to 17. vijest na naslovnoj strani, a na N1 nema te vijesti na naslovnoj strani”, napisao je Piper.

On je zaključio da, poslije ovih navoda, dolazi vrijeme krivične odgovornosti za one koji su, kako tvrdi, učestvovali u kreiranju i širenju priče o „zvučnom topu”.