ZAGREB – Izjava hrvatskog premijera Andreja Plenkovića da je Zagreb obavijestio NATO o navodnom novom naoružanju Vojske Srbije ponovo je otkrila staru političku praksu hrvatskog rukovodstva – da svaku modernizaciju srpske vojske predstavlja kao prijetnju i povod za alarmiranje zapadnih saveznika.

Plenković je, nakon učešća na 16. memorijalnom turniru „Svetozar Emil Tedeski“ u zagrebačkom hotelu „Esplanada“, odgovarajući na pitanja novinara izjavio da je riječ o sistemu naoružanja koji „još nije viđen na evropskom kontinentu“.

„Takvo oružje još nije viđeno na evropskom tlu. Pisao sam generalnom sekretaru NATO-a Marku Ruteu o tome“, rekao je Plenković, ali nije želio da iznese bilo kakve dodatne detalje.

Međutim, sama činjenica da se hrvatski premijer odlučuje da se o naoružanju susjedne države obraća direktno centrali NATO-a otkriva nervozu u političkom vrhu u Zagrebu. Umjesto da modernizaciju Vojske Srbije posmatra kao legitimno pravo jedne suverene države da unapređuje sopstvene odbrambene kapacitete, hrvatsko rukovodstvo nastoji da tu temu internacionalizuje i predstavi kao bezbjednosni problem širih razmjera.

Takva retorika nije novost u odnosima Beograda i Zagreba. Hrvatska je i ranije pokušavala da svaki korak Srbije u jačanju sopstvenih vojnih sposobnosti predstavi kao faktor nestabilnosti u regionu, iako se istovremeno sama oslanja na vojne saveze i aktivno učestvuje u širenju bezbjednosnih aranžmana na Balkanu.

U Beogradu se, međutim, modernizacija vojske predstavlja kao dio dugoročne strategije odvraćanja i jačanja odbrambenih sposobnosti, koja je usmjerena isključivo na zaštitu nacionalnih interesa i očuvanje stabilnosti.

Izjave iz Zagreba zato više govore o političkoj nervozi nego o realnoj bezbjednosnoj prijetnji. Činjenica da hrvatski premijer zbog naoružanja Srbije piše generalnom sekretaru NATO-a mnogi tumače kao još jedan primjer stare prakse – da se umjesto ravnopravnog dijaloga sa susjedom bira put tužakanja i političkog pritiska preko saveznika.

Istovremeno, u srpskoj javnosti sve je prisutniji utisak da reakcije iz Zagreba više govore o strahu od jačanja odbrambenih kapaciteta Srbije nego o bilo kakvoj stvarnoj prijetnji, posebno imajući u vidu da je Beograd više puta ponovio da se vojna politika Srbije zasniva na principu odvraćanja i očuvanja mira.