CZDS: EU kritikuje Srbiju zbog Mladića, a nije reagovala isto na Šakića i Praljka

Centar za društvenu stabilnost (CZDS) otvorio je pitanje, kako navodi, dvostrukih standarda Evropske unije prema Srbiji, podsjećajući na način na koji su u Hrvatskoj ispraćeni Dinko Šakić i Slobodan Praljak, kao i na institucionalno odavanje počasti Ademu Jašariju na Kosovu i Metohiji, dok se Beogradu poslije sahrane generala Ratka Mladića iz Brisela upućuju oštre kritike.

„Briselu nije smetalo kada je komandant ustaškog logora Jasenovac, Dinko Šakić, sahranjen u Zagrebu u ustaškoj uniformi 2008. godine. Kada je ratnom zločincu Slobodanu Praljku odata počast u hrvatskom Saboru, iako je Hrvatska već bila članica EU. Niti im smeta veličanje šiptarskog teroriste tzv. OVK-a, Adema Jašarija na teritoriji naše južne pokrajine“, navodi Centar u objavi na društvenim mrežama.

Istorijski podaci potvrđuju da je Dinko Šakić, nekadašnji komandant logora Jasenovac i osuđenik za ratne zločine, 2008. godine ispraćen u Zagrebu u ustaškoj uniformi. Njegova sahrana izazvala je tada oštru reakciju Centra „Simon Vizental“, koji je od hrvatskih vlasti tražio istragu zbog veličanja ustaškog režima.

Centar podsjeća i na slučaj Slobodana Praljka. Dan nakon što je 2017. godine u Hagu popio otrov, pošto mu je potvrđena kazna od 20 godina zatvora za ratne zločine, u Hrvatskom saboru održan je minut ćutanja. Dio opozicionih poslanika odbio je da u tome učestvuje, smatrajući neprimjerenim odavanje počasti pravosnažno osuđenom ratnom zločincu.

U objavi CZDS ukazuje se i na odnos privremenih institucija u Prištini prema Ademu Jašariju i tzv. OVK. Da je riječ o institucionalizovanom obilježavanju pokazuje i ovogodišnja državna agenda u Prištini: u martu je održana komemorativna akademija posvećena takozvanoj „epopeji OVK“, uz učešće najviših predstavnika prištinskih institucija, dok su u junu njihovi čelnici ponovo odali počast u Memorijalnom kompleksu „Adem Jašari“ u Prekazu.

Centar zato reakciju Brisela poslije sahrane generala Mladića vidi kao primjer različitih aršina.

Evropska unija je, sa druge strane, u zvaničnom saopštenju navela da je Mladić bio pravosnažno osuđen za genocid, ratne zločine i zločine protiv čovječnosti i ocijenila da veličanje osuđenih za ratne zločine nije u skladu sa evropskim vrijednostima.

Poslije sahrane, Evropska komisija je dodatno saopštila da su prisustvo državnih zvaničnika i predstavnika vojske na sahrani, prema njenoj ocjeni, u suprotnosti sa vrijednostima na kojima se zasniva evropski put Srbije. Na direktno pitanje novinara da li će biti konkretnih posljedica za Srbiju, predstavnici Komisije su 8. septembra odgovorili da to pitanje „razmatraju“, ali tada nisu najavili konkretnu mjeru.

Upravo na tom kontrastu Centar za društvenu stabilnost zasniva svoju poruku - da se od Srbije traži standard koji, po njihovoj ocjeni, nije dosljedno primjenjivan u drugim djelovima regiona.

„Ali im zato smeta sahrana i odavanje počasti generalu Mladiću, časnom oficiru koji je spriječio novi genocid nad Srbima na prostoru Bosne i Hercegovine, i zbog učešća države u sahrani prijete stopiranjem našeg evropskog puta. Dokle?“, poručili su iz Centra za društvenu stabilnost.

Takva ocjena o ulozi Mladića predstavlja stav Centra, dok zvanične institucije EU svoju reakciju zasnivaju na pravosnažnim presudama međunarodnog suda. Suština polemike koju je CZDS otvorio, međutim, jeste pitanje da li Brisel iste kriterijume dosljedno primjenjuje na sve države i političke aktere zapadnog Balkana.