Istoričar dr Aleksandar Raković odbacio je ocjenu profesora Ekonomskog fakulteta u Beogradu i kandidata Studentske liste Dejana Šoškića da Srbi u Crnoj Gori predstavljaju manjinsku zajednicu, poručivši da se njihov nacionalni i istorijski položaj ne može posmatrati na taj način. Raković je za portal IN4S izjavio da su Srbi u Crnoj Gori većinska nacija u istorijskom smislu i najbrojnija jezička zajednica, pozivajući se na činjenicu da je srpski najzastupljeniji maternji jezik u toj državi.

Reagujući na Šoškićev intervju podgoričkoj „Pobjedi”, Raković je naglasio da se položaj srpskog naroda u Crnoj Gori ne može svesti na status nacionalne manjine, posebno imajući u vidu istorijsko nasljeđe crnogorske državnosti i rezultate posljednjeg popisa stanovništva.

Prema njegovim riječima, Srbi su jedina istorijska nacija u Crnoj Gori, dok je savremeni crnogorski nacionalni identitet, kako tvrdi, politički oblikovan poslije Drugog svjetskog rata, odlukama komunističkih vlasti 1945. godine.

Raković je ocijenio da je stvaranje posebne crnogorske nacije bilo u skladu sa ranijim političkim nastojanjima Beča, Rima i Zagreba, kao i sa politikom komunističke Moskve. Riječ je o njegovom tumačenju istorijskih procesa koji su oblikovali nacionalne odnose u Crnoj Gori.

Šoškić najavio preispitivanje novca iz Srbije

Povod za Rakovićevo reagovanje bio je intervju koji je Dejan Šoškić dao podgoričkoj „Pobjedi”, u kojem je najavio preispitivanje načina na koji je trošen novac izdvajan iz budžeta Srbije za organizacije u Crnoj Gori.

Šoškić je, govoreći o finansiranju organizacija koje se bave zaštitom prava Srba, upotrijebio izraz „manjinske zajednice”, što je otvorilo pitanje njegovog odnosa prema nacionalnom položaju srpskog naroda u Crnoj Gori.

U istom intervjuu ocijenio je i da je dosadašnja politika Beograda doprinosila destabilizaciji susjednih država, najavljujući drugačiji pristup regionalnim odnosima u slučaju političkih promjena u Srbiji.

Rakovićevo reagovanje uslijedilo je upravo zbog Šoškićevog određenja Srba u Crnoj Gori kao manjinske zajednice, ali i šireg pitanja odnosa buduće vlasti u Beogradu prema srpskom narodu u regionu.

Srpski najzastupljeniji maternji jezik

Podaci posljednjeg popisa stanovništva, sprovedenog 2023. godine, pokazuju da se 32,93 odsto stanovnika Crne Gore izjasnilo kao Srbi, dok se 41,12 odsto izjasnilo kao Crnogorci.

Istovremeno, srpski jezik kao maternji navelo je 43,18 odsto stanovnika, a crnogorski 34,52 odsto, što srpski čini najzastupljenijim maternjim jezikom u Crnoj Gori.

Ovi podaci pokazuju da Srbi predstavljaju gotovo trećinu stanovništva Crne Gore, dok srpski jezik ima najveći pojedinačni udio među maternjim jezicima. Iako nijedna nacionalna grupa nema apsolutnu većinu, brojnost srpskog naroda i jezička struktura stanovništva ostaju važni argumenti u raspravi o njegovom ustavnom i političkom položaju.